Sophie Danmarkimut qimaavoq angerlarsimaffeerullunilu. Nunatta arnartaannut oqariartuuteqarpoq

Sophie Jeremiassen Ingrid Larsen Poulsenillu ornittarfik Reden aqqutigalugu arnat kalaallit arlallillu ataqatigiilersimapput. Sophie akilertilluni atortittalersimanerata Ingridillu tarnimigut nakuuserfigitissimanerata kingorna inuuneq merseriunnaarpaat.
Sophie Jeremiassen (saamerleq) Ingrid Larsen Poulsenilu (talerperleq) Aalborgimi ornittakkami Redenimi naapipput. Assi © : KNR/Ann-Sophie Greve Møller
januaarip 04-at 2026 10:00
Nutserisoq Miki Fleischer

Sophie Jeremiassen toqunneqarnissaminut sioorasaarneqarnini pissutigalugu novembarimi 2003-mi aalajangipallattariaqarsimavoq.

Sapaatit akunnerisa marluk iluanni kuffertiinnaqarluni Narsamiit Danmarkimut aallarpoq.

- Piviusumik oqassaguma, qimaavunga.

Inuunerata allanngupiloortariaqarsimaneranit ukiut 22-it qaangiuttut, 50-inik ukiullip Sophie Jeremiassenip taama pisoqarsimanerata peqqutaa eqqissisimalluni issiavimmi issialluni assani paarlallugit oqaluttuaraa.

Aqqut ilimaginngilluinnarsimasaa. Eqqisisimasumik inuunissani takorlooraluarpaa, kisiannili ukiut tallimat ingerlaneranni ullormiit ullormut aqqusinernit akornanni suujunnaariartorpoq. Aniguinissami tungaanut.

Maanna KNR-ip naapinnerani Reden Aalborgimi pulaarajuttuuvoq. Akilertillutik atortittartut, angerlarsimaffeqanngitsut allatullu atugarliortut Reden arnat ornittagaraat. Arnat siunnersorneqarnissamut, tarnikkut peqqissartinnissamut imaluunniit kinguaassiutitigut nappaateqarnermut misissortinnissamut tassani periarfissaraat.  

Reden-i suua?

  • Reden tassaavoq, arnanut akilersilluni atortittartunut, atornerluisuusunut allatulluunniit inuuniarnermikkut atugarliortunut soorlu angerlarsimaffeqanngitsunut, nakuuserfigineqartunut, tarnikkut ajornartorsiuteqartunut kiserliortunullu isumassuiffiullunilu siunnersuisarfik.
  • Danskit illoqarfiisa annersaanni tallimaniipput:  København, Odense, Aarhus, Aalborg aamma Esbjerg.
  • Reden inunnik siunnersuinermik, inatsisitigut siunnersuinermik peqqissutsimullu siunnersuinermik neqerooruteqartarpoq. Taakkua ilutigalugit eqimattakkaarluni peqqissaanermik, tarnip pissusianik ilisimasalimmit ikiortinnermik, kinguaassiutitigut nappaatinik tunillatsisimanerlutik misissortinnermik imaluunniit peqqissutsimik misissuinermik aamma periarfissinneqartarput.
  • Aalborgimi Redenimi atuisuusut sisamararterutaat kalaallisut tunuliaqutaqarput. Tassa arnat 100-ngajalluinnaat.
  • Aalborgimi Reden kalaallit arnat ukkataralugit suliniutaannut danskit naalakkersuisuisa peqqinnissamut, isumaginninnermut suliffeqarnermullu immikkoortortaqarfiannit (SSA-reserven)  4,4 millionit koruuninik 2026-mut immikkoortitsiffigineqarput.
  • Aalborgimi Redenimi kaffisortarfik marlunngornerit sisamanngornerillu tamaasa nalunaaqutaq ualikkut marluniit tallimat tungaannut ammasarpoq, tassani akeqanngitsumik nerisoqarsinnaavoq, kaffi tiilu najoqqarneqarsinnaallutik.  

Arnat 100-t missaanni amerlatigisut Aalborgimi Redenimukartartut Nunarput tunulequtaraat. Ornittakkap atuisuisa sisamaartaraat. Arnat kalaallit ornittakkamukartartut amerliartorput. 

Taamammat Reden Aalborgimi arnat kalaallit atugarliortut pitsaanermik inuuneqalersinnaanissaat anguniarlugu pilersaarusiartaarput. 

Pilersaarusiaq ukiunik sisamanik sivutigisussamut, Danmarkimi inunnik ikiuinermut, peqqinnissaqarnissamut suliffeqarfeqarfiillu immikkoortortaannit Folketingip aningaasanik agguagassaataannit SSA-reservemit Reden Aalborgi 4,4 miliuunit koruuninik tunineqarpoq.  

Københavnimukarneq

Sophie Jeremiassen Danmarkimut nuunnginnermini Narsami najugaqarpoq. Tassani tapersersortitut, utoqqaat illuanni nutserisutullu, pingasunik suliffeqarpoq.

Ajornartorsiutit amerliartuaarsimapput. Imigassaq Sophiep angerlarsimaffiani initusimavoq eqqissisimaarfissaranilu.

- Arlaleriarlunga kanngunarsarneqarnikuuvunga, ilaquttannut uannullu kingunerluttoqarnissaa ernumagalugu unnerluutiginikuunngilakka. Taamani tarnikkut ajortiagama akerliliisinnaasarnangalu, Sophie oqaluttuarpoq.

Toqunneqarnissaminut sioorasaarneqalermat pisut ingasalermata ikinngutiminut Københavnimi najugalimmut nuunnissaminut aalajangipallappoq.

Danskit illoqarfiisa pingaarnersaanni inuuneq takorluukkaminit allaaneruvoq. Piffissap ingerlanerani Sophiep misiginerlussimasai sarsuapput taavalu danskit ataqatigiimmik aaqqissorneqarneranni aqqutissarsiornissaminut nukissaqarani.

Kisianni imigassat ikiaroornartullu saammarsaatigai. Angerlarsimaffeeruppoq aqqusernillu akornanni inuulerluni.

-Sumi sinissanerlunga imaluunniit igasinnaanerlunga nalujuarpara. Qaavatigullu, ajungaarama toqunissama tungaanut imigassartussallunga aalajangerlunga. Ikiortissarsiornissannut nukissaqarnanga, siumut eqqarsarsinnaananga.

Sophiep ikiaroornartunik tuniniaasartunut akiitsui amerliartormata, naammattunik aningaasaqarnissaq pillugu akilertilluni artortittariaqalersimavoq. Ukiut pingasut sinnerlugit Vesterbromi Istedgademi, Københavnimi ukiorpassuarni atortittartoqarfiusumi ulluinnarsiutigisimavaa

- Imminut suutinnginnama. Suut tamarmik soqutaajunnaarlutik. Kisimi ikiaroornissaq, imernissaq nerinissarlu.

- Toqunneqarnissannut sioorasaarneqarnikuuvunga suujunnaarsitaallungalu. Taamani artornaqaaq. Silarsuarmit toqqoqqaannarnikuugama. Aniguinissara pillugu ilaquttannut qanigisannullu sallusarlunga, taanna oqarpoq.

Inuuneq nutaaq

Sophie asannilersuuleriasaarnini aqqusernit akornanniigunnaarnissaminut periarfissaqalerpoq.

- Inngileq naammattoorakku. Sullittakkama ilaat, aappariilerpugulli. Taassuma akiitsukka akilerpai.

Sivitsunngitsoq Sophie naartulerpoq. Taamammat pimoorullugu inuunini allanngortinniarlugu, imigassartussaarlunilu ikiaroortarunnarpoq. 

Inuunermi nutaamilu allaat Sophiep aappakuata aallaammik toqoriaraluarpaa. Qimaaqqittariaqarsimavoq –  ilaqutartaanilu Aalborgimut nuupput.

Atugaqarluarnissani piumallugu Aalborgimi misiliivoq. Nammineq ineriartortinnissamut perorsaalluarsinnaanermullu pikkorissarpoq. Qimarnguivimmi suliffittaarpoq imigassanut ikiaroornartunullu atornerluisartunut siunnersortitut ilinniarnissani takorluulerlugu. 

- Kisianni tassanngaannaq stressilerama napparsimalerlungalu. Napparsimarujussualerlunga. Isumatsassimangaarneq sianiutitigullu qasusoorneq. Tamannali eqqumiiginngilara, taama nammataqartigalunga. Qaqugukkulluunnit pisussaavoq, Sophie oqarpoq.

Angerlarsimaffimmi

Inuit akornaniinnissani ernumagalugu, Sophie Aalborgimi inissiamini ukiut arfineq pingasut sinnerlugit aserlivoq.

Ingrid Larsen Poulsenip taama ernumaneq paasisinnaalluarpaa. Sophie assigalugu Ingrid Larsen Poulsen inuit akornaniinnissani ernumagalugu angerlarsimaffini qimattarsimanngilaa.

Ingrid 46-nik ukiulik Nuummiuuvoq, Danmarkimut nuummalli ukiut tallimat qaangiupput.

Nuummi inuulluaraluarpoq, grillbaarimi sulivoq ikinnguterpassuaqarlunilu.

Anaananili siornaakkunni Danmarkimut nuussimasoq maqaasivaa. Aapparisimasanilu anaanani ornillugu Aalborgimut nuunnissartik aalajagiuppaa.

Aalajangeqqammiinnatorli Ingridip anaanaa toquvoq. Ilisaasussanngormat Aalborgimut apuuppoq.

Danskit illoqarfianni ulluinnarni atugarisai ajortikkiartupallapput.

- Kiserliungaatsiarpunga. Aapparma tarnikkut nakuuserfigisarmanga anerpiartanngilanga ernumarsuaartarlungalu. Ataasinngumilluunniit ikinngutitaanngilanga, taanna taama oqarpoq.

Oqaluttuarnermini Ingrid sajuppoq. Oqaluttuani nangeqqinnginnerani assani sarliarpai.

Ukiuni tallimani Aalborgimi anerpiartarsimanngilaq. Matu silarleq qanilligaagamiuk ilisimajunnaalertutut misigisarluni.

Siornali Ingridip naammagilersimavaa aallarteqqikkusulersimallunilu. Nammineq inimik attartugaqalerpoq aappakunilu qimallugu. Qangalili pilersaarutigisimasaa.

- Artornarpoq. Artornangaatsiarpoq. Alarusunngiivillungalu, kisima ningortinniarsarivara. Allamik ikiorneqanngilanga, taanna taama oqarpoq.

Assigiimmik isumalinnik naapitsineq

Qimareernermi kingorna Ingrid ikiortissaaleqivoq.

Siunnersortiminit Reden tusarsimammagu aninissaminut ernumanini qaangerpaa.

- Ikiortissinnaanissara kisimi eqqarsaatigaara.

Reden-imukaqqaarami qanorissimanini eqqaamavaa, imminut ilisarinngilaq. Sikingalluni.

- Aggeqqikkama tarnikkut nakuuserfigitittarnera pissutaalluni ernumasarujussuartarlunga maaneeqatinnut oqarama. Taassumalu nammineq misigisimallugu oqarpoq. Allaanngilaq 10 kiilu tuinnit katattoq. Maaniiginnarluni iluaqutaasoq malugaara, Ingrid oqarpoq.

Ingridip Reden-iliartarnerata ukiup affaa sioqqullugu Sophie ornittagamukaqqaarpoq. Taamanili ukioq ataaseq affarlu qaangiutereerpoq.

Sophiep ikinngutaasa ornittagaq misigasaqarluarfigimmatsik ukiup ataatsip ingerlanerani aggeqquniarsaraat.

- Taama isumagineqartigisinnaanera pilluaatigingaarakku ilugersuummerlunga maanngarpunga, Sophie oqarpoq.

Nammineq naleqartinneq imminullu tatigineq

Sophie Ingridilu PTSD nappaataanik suussusersissimapput – kingunerlutsitsisumik pisoqarsimaneranit tarnikkut ajuutinngulersartoq – maannalu ukiorpassuit ajoquserneqarfiusimasut kingorna peqqissartinneqarput.

Arnat assigiimmik isumallit Reden-imi naapillugit inuuneq mersernarunnaarpoq.

Sophie nangippoq:

- Kinaassuseq ammillu qalipaataa apeqqutaanngilaq, kinaluunniit maannga tikilluaqqusaavoq. Inuppassuit allat pigiliutiinnakkamik isumaqartarneri maani sulisut piginngilaat.

- Nammineq naleqartillunga imminullu tatigilerpunga kinaaneralu paasillugu. Maani inuit qanorittuusimanera soqutiginagu akueraannga, taanna taama oqarpoq. 

Sophie Jeremiassen (saamerleq) Ingrid Larsen Poulsenilu (talerperleq) PTSD nappaataanik suussusersissimapput. Maannalu peqqissartinneqalermata inuunissaq merseriunnaarpaat. Assi © : KNR/Ann-Sophie Greve Møller

Ajoquserneqarneq, nakuuserfigineqarneq imerajuttuuneq ikiaroorajuttuunerlu pillugit eqqartuisinnaanissaq paquminartuujunnaarsinnissaa pingaartippaa. Tamanna anguniarlugu Aalborgip kommuniata navianartumi inissisimasut siunnersortaanni ilaasortaavoq.

- Meeraallungami eqqarsarnikuunngisaannarpunga, 'wow, alliguma atortittartunngorniarpunga'. Kialluunniit taanna piumasarinngilaa.

Sophie, oqaluttuarninni qanoq pisoqassasoq neriuutigaajuk?

- Amerlanerit maanngarnissaat paasissagaallu ikiortissaqartut. Kisimiinngilatit. Naleqarputit, taanna taama oqarpoq.

Sophie Ingridilu imminnut arnallu allat Reden-imukartartullu ataatsimoortutut misigilersimapput. Ikinngutigiilerlutillu allaat, Ingrid oqarpoq. Illarsinnaanngoqqilersimapput. Qitutsiliivillutinngooq illaqatigiittarput.

Ingridip apersorneqareernermini qullii kuupput. Inuunermini pisimasut atornarsimaqisut eqqartoreerlugit oqiliallappoq.

Tallini qummut siaariarlugit qiimmattarluni nillerpoq.