Naalakkersuisut imigassamut tunngatillugu nuna tamakkerlugu isumaqatigiissutissaq isumaqatigiinniutigileraat

Imigassap inuiaqatigiit kalaallinut kinguneri ukiuni arlalinni oqallisigineqareersullu, imigassamut politikki nutaaq pillugu politikkikkut isumaqatigiinniutit maanna aallartipput.

Naalakkersuisut Inatsisartuni partiit attaviitsorlu ataaseq, imigassamut tunngatillugu nuna tamakkerlugu isumaqatigiissutissamik isumaqatigiinniunnissamut aggersarpaat. 

Peqqissutsimut inunnullu Innarluutilinnut Naalakkersuisoqarfik tusagassiuutinut taama nalunaaruteqarpoq. 

Ilisimatuussutsikkut inassuteqaatit 18-it, Naalakkersuisut Kalaallit Nunaanni Peqqissusermik Ilisimatusarfik aamma Nunarsuarmi peqqinnissaq pillugu suliniaqatigiiffik WHO suleqatigalugit siorna saqqummiussaat, isumaqatigiinniarnermi tunngavigineqarput. 

Naalakkersuisut oqarnerat naapertorlugu, meeqqat inussuttullu illersorneqarnissaannik ilaqutariinnullu pitsaanerusumik atugassaqartitsinissamik ataatsimut takorluugaqartoqarnera, isumaqatigiinniarnernit siullernit paasinarsivoq.

Sammiviginiagaq pillugu ukiup naannginnerani isumaqatigiittoqarnissaa anguniarneqarpoq. Inatsisitigut suliaqarneq tamatuma kingorna aallartissaaq.

Sukaterinerit malunnaatillit

Ilisimatuussutsikkut inassuteqaatini, imigasamut politikkimik annertuumik allannguisoqarnissaa siunnersuutigineqarpoq. 

18-it inorlugit ukiullit imigassamik pisinissaannut imigassamillu sassaalliiffigineqarsinnaanerannut inerteqqutip 21-nut inorlugit ukiulinnut allanngortinneqarnissaa, ulluinnarni tuniniaanerup ullaakkut qulinit unnukkut arfineq-pingasut tungaannut killeqarnissaa arfininngornernilu, sapaatini ullunilu nalliuttorsiorfiusuni imigassaarniarnissap inerteqqutaanissaa siunnersuutigineqartut ilagaat. 

Pisortat imigassaarniarnermik kisermaassinissaat, imigassamik tuniniaanermi nittarsaassisarnerup inerteqqutaalernissaa akinillu akitsuutinillu akit minnerpaaffissaannik atuutsitsilernissaq siunertaralugu misissuisoqarnissaa tamatuma saniatigut siunnersuutigineqarpoq.

Inassuteqaatilli imigassartornissamut killilersuinermut taamaallaat tunngassuteqanngillat. 

Katsorsarneqarnissamut periarfissagissaarnerunissaq, ilaqutariillu imigassamik ajornartorsiutillit tapersersorneqarnissaat katerisimaartarfiillu imigassartorfiunngitsut aamma meeqqanut, inuusuttunut ilaqutariinnullu sammisassat amerlanerulernissaat, inassuteqaatini siunnersuutigineqarpoq.

Partiit isumaqatigiissuteqarnikkut sunik suliniuteqassanersut suli nalunaarutigineqanngilaq.

Siunissamut qanoq ingerlariaqqittoqarnissaanut isumaqatigiinnginneq

Inassuteqaatit siorna saqqummiunneqarmata, malittarisassanik sukannernerulersitsinerup  siunissami aqqutaasinnaanera isumaqatigiinngissutaavoq. 

Innuttaasut ilaat ukiutigut killissarititap qaffanneqarnissaa, tuniniarneqarnerisa killilersorneqarnerunissaat akitsorneqarnissaallu isumaqataaffigaat. 

Ilaasalu killilersuisoqarpallaarnissaa mianersoqqussutigaat tunngaviusumillu ajornartorsiutinik, imerajuttunngortitsisimasinnaasunik, aaqqiissutaanaviannginnerarpaat. 

Kommune Kujalliup imigassat aalakoornartullit piffissaligaanngitsumik matummatigilli oqallisigineqaqqilerpoq. 

Borgmesterip Malene Vahl Rasmussenip Kommune Kujalleq ‘misiliiffittut’ atorneqarsinnaanera arlaleriarluni oqaatigisareerpaa, tassanilu ‘imigassaq aalakoornartortalik pillugu ukiunut arlalinnut politikkissamut’ inassuteqaatit 18-iusut misiliutigineqarsinnaanerat pillugu Sermitsiaq allaaserisaqarpoq.  

Misilittagaareersuni, sukaterinerit ataavartunik allannguuteqartitsinnginnerat takuneqarsinnaavoq. 

Nunatsinni imigassamut aalakoornartortalimmut killilimmik pisisinnaanermut aaqqissuussaq 1979-imi atuutilersinneqartoq kingorna atorunnaarsinneqarpoq. 2017-imi 2018-imilu sukaterisoqaqqippoq, tassanilu imigassap aalakoornartullip pilerisaarutigineqarnissaa ilaatigut inerteqqutaalerpoq pisiniarfinnilu takussaannginnerulernissaannut suliniuteqartoqarluni.  

Imigassat aalakoornartullit 2017-imi eqqunneqartut nioqqutigineqartullu ukiup siulianut naleqqiullugu 3,5 procentimik ikilipput. Ikilinerinulli sukaterinerit pissutaanersut takuneqarsinnaanngilaq.  

Kulturikkut ataavartumik allanngortitsineq

Naalakkersuisut imigassaq aalakoornartulik pillugu politikkissap ataasiakkaanik killilersuisarneq pinnagu, siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu aaqqiissutaanissaa anguniarpaat. 

Naalakkersuisut imigassaq aalakoornartulimmut tunngatillugu ajornartorsiutit inunnut ataasiakkaanut sunniisannginnera, meeqqalli peroriartornerannut, ilaqutariit atugarissaarnerannut, inuit peqqissusaannut inuillu akornanni tatigeqatigiinnermut sunniuteqartarnera erseqqissaatigaat. 

Taamaattumik pinaveersaartitsinerit, katsorsaanerit, inatsisit isumaginninnikkullu suliniutit ataqatigiissillugit pilersaarusiorneqassapput. Pingaartumik meeqqap ullui 1.000-it siulliit pingaarutilittut ukkatarineqartussatut erseqqissaatigineqarpoq. 

Politikkikkut annertuumik isumaqatigiinnikkut kulturikkut ataavartumik allanngortitsiniarneq siunertarineqarpoq. Taakkulu ilisimatuussutsikkut uppernarsarneqarsimasunik tunngaveqarlutillu qinersinerit assigiinngitsut akimorlugit atuussinnaassapput.   

Partiit ukiup naannginnerani sukaterinernik aalajangersimasunik isumaqatigiissinnaanissaat isumaqatigiinniarnerni paasineqassaaq.