Suliassaqarfinnik tigusinnginnissamut utoqqatsissutigineqartartut Qarsoq Høegh-Damip qatsuppai

Ukiuni qulikkaani marlungajanni nassuiaatigineqartartut ineriartornermut kinguarsaataasarsimapput. Nunatta suliassaqarfiit nammineq tigusinnaalernissaannut piareersimanissaa, Qarsoq Høegh-Damip maanna qulakkeerniarpaa.
Marienborgimi kunngikkormiut misissuisuannik Mette Frederiksenimik oqaloqateqareerluni, Qarsoq Høegh-Damip suliassaqarfinnik tigusinnginnissamut utoqqatsissutigineqartartut qatsulluinnarlugit oqaatigaa. Assi © : Sebastian Elias Uth/Ritzau Scanpix
apriilip 25-at 2026 10:02

Suliassaqarfiit danskit oqartussaaffigisaasa nunatsinnut nuunneqarnissaat ukiuni qulikkaani marlungajanni oqaluuserineqaraangata, Qarsoq Høegh-Dam (N) utoqqatsissutinik tusaasaqartarsimavoq.

- 'Suli piareersimanngillat', 'Danmarkip sumiginnarsimavai', 'politiinik naammattunik peqanngilagut', Qarsoq Høegh-Dam taama taakkartuivoq nangillunilu:

-Tassa taakkua 18-inik ukioqarlungali tusartarnikuuakka, suli ingerlapput, Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq.

Ukiuni sisamani tulliuttuni tamanna allanngortinniarlugu suliniuteqarusuppoq.

Suliassaqarfiit 30-t sinnerlugit Danmarkip suli oqartussaaffigisai, namminersorlutik oqartussaanermut inatsisip piumasaqaataatut qaffasissusilerneqarnissaat Qarsoq Høegh-Damip anguniagaraa.
 

QARSOQ HØEGH-DAM

  • 1989-mi inunngorpoq
  • Naleraq sinnerlugu 4.615-init taaguunneqarluni Folketingimut ilaasortanngorpoq.
  • Siumut sinnerlugu, 796-init taaguunneqarluni  Inatsisartunut 2021-mi ilaasortanngorpoq. Ilaasortaanerminit tunuarpoq paasineqarmat hashiuteqartutut akiligassinneqarsimasoq.
  • Siumumut politikkikkut siornatigut siunnersortaavoq aamma partiimut siunnersortaalluni, Siumullu Nuummi immikkoortortaqarfiani siulittaasuulluni.
  • Siumup siulersuisa Nuummi immikkoortortaqarfik Qarsoq Høegh-Damimit siulittaasuuffigineqartoq isornartorsiorpaat, isumaqarlutik immikkoortoqarfimmi ilaasortat amerlassusaasa nalunaarsorneri pillugit peqquserluttoqartoq. Tamannalu Siumup Qasigiannguani 2023-mi ataatsimeersuarnerani saqqummiunneqarpoq.
  • Naleqqami partiimi siunnersortitut kingorna sulilerpoq. Naleqqami politikkikkut maanna siunnersortaavoq.
  • Inatsisartunut maannakkut ilaasortaasoq Folketingimilu ilaasortaasimasoq, maannakkullu qinigassanngortinngitsoq, Aki-Mathilda Høegh-Dam (D) qatanngutigivaa. 

- Suliassaqarfiit tamavimmik piareersimanissaat oqartussaaffigileriaannaanissaallu anguniagaavoq, taamaalilluni nunatta oqartussaasuinit tigusinnginnissamut utoqqatsissutissat piiarneqarniassammata, taanna oqarpoq.

QARSOQ HØEGH-DAM

  • 1989-mi inunngorpoq
  • Naleraq sinnerlugu 4.615-init taaguunneqarluni Folketingimut ilaasortanngorpoq.
  • Siumut sinnerlugu, 796-init taaguunneqarluni  Inatsisartunut 2021-mi ilaasortanngorpoq. Ilaasortaanerminit tunuarpoq paasineqarmat hashiuteqartutut akiligassinneqarsimasoq.
  • Siumumut politikkikkut siornatigut siunnersortaavoq aamma partiimut siunnersortaalluni, Siumullu Nuummi immikkoortortaqarfiani siulittaasuulluni.
  • Siumup siulersuisa Nuummi immikkoortortaqarfik Qarsoq Høegh-Damimit siulittaasuuffigineqartoq isornartorsiorpaat, isumaqarlutik immikkoortoqarfimmi ilaasortat amerlassusaasa nalunaarsorneri pillugit peqquserluttoqartoq. Tamannalu Siumup Qasigiannguani 2023-mi ataatsimeersuarnerani saqqummiunneqarpoq.
  • Naleqqami partiimi siunnersortitut kingorna sulilerpoq. Naleqqami politikkikkut maanna siunnersortaavoq.
  • Inatsisartunut maannakkut ilaasortaasoq Folketingimilu ilaasortaasimasoq, maannakkullu qinigassanngortinngitsoq, Aki-Mathilda Høegh-Dam (D) qatanngutigivaa. 

Folketingimut qinersinissaq ullunik aqqanilinnik sioqqullugu, Qarsoq Høegh-Dam inoqatigiit attaveqatigiittarfiisigut videokkut sassarnerminik nalunaaruteqarpoq. Kaffisorfimmik "Folketinget"-imik allannertalimmik tigummiarluni qungujulaarluni kaffisorpoq.
Inunnit 4.000-it sinnerlugit taagorneqarluni Qarsoq Høegh-Dam (N) qinerneqarpoq.

Københavnimi allaffiani, qatanngutimi partiaqatimilu Aki-Matilda Høegh-Damimit atorneqarsimasumi, Erfalasorput angisooq iikkami nivingavoq. Nerrivianilu aarrup niaquta saarnga inissisimavoq.

Folketingimi sulinermini immikkut ataatsimik ataqqinarnerpaatitamik anguniagaqarpoq.

- Nunatta oqartussaasuinit oqartussaaffiginnginnisssaanut utoqqatsissutissat piiarnissaat, taanna oqarpoq.

Nunasiaasimanermi pissutsit suli malunnartut

Nunatta siunissami namminersulernissaa nunatsinni partiit isumaqatigiissutigaat, qaquguli qanorlu tamanna pissanersoq apeqqutaapput.

Paragraf 21-p aallartinneqarnissaa nangaassutigisariaqanngikkipput Qarsoq Høegh-Dam oqarpoq. Tassa nunatta naalagaaffinngornissaanut Namminersorneq pillugu inatsimmi allaqqasoq.

- Alloriarnissamut piareeqqasugut uanga soorunami isumaqarpunga.

Tamannali aqagu pinavianngitsoq Qarsoq Høegh-Dam ilanngullugu oqarpoq. Isumaqatigiinniartoqaqqaassaarmi.

Nunatta naalagaaffinngornissaa taassuma politikkikkut inissisimaneranut ukiorpassuanngortuni sunniuteqarsimavoq.

- Oqaluttuarisaaneq isoralugu oqaraanni siulertut nallinnartukkiarinerartarpaatigut. Nunasiaataasimanerpulli ungaserujussuanngilaq.

Nunasiaasimanermi pissutsinik suli malunnartoqartoq Qarsoq Høegh-Damip ilanngullugu oqaatigaa. Nunarput suli nunasiaataasoq angutaa inunngorpoq. Namminerlu meeraanermi nalaani danskit meeraaqqerivianniippoq, kalaallit meeraaqqerivianni taamani inissaqannginnami. Kalaallit meeraaqqeriviat illumi tassani inissisimagaluarpoq.

Kalaallit qallunaallu suli immikkoortinneqartarnerisa nalaanni meeqqat atuarfianni 1990-ikkunni atuartuuvoq - periuseq qallunaanngorsagaanermit suli sunnerneqarsimasoq.

- Nunasiaasimanermi pissutsinik malunnartunik suli ulikkaarpoq, naak suliassaqarfiit pineqartut tigoreeraluarivut.

Nuna suli ajornartorsiuteqangaartoq

Aamma nunatta inuisa oqartussaassuseqarnerat tatisimaneqarmat, nunarput Qarsoq Høegh-Damip oqarnera naapertorlugu ataannarnissaq pillugu ingasalluinnartumik nalorninartorsiorpoq.

- Nunani tamalaani aqutsiniartunit naalakkersuinikkullu sulialinnit sunnerneqaannanngilaq, nunatsinnili pissutsinut aamma akuliunniarsaripput.

USA-p præsidentia Donald Trump Kalaallit Nunaata USA-mit aqunneqartariaqarneranik arlaleriarluni oqarmat, nunat tamalaat akornanni politikkikkut ajornartorsiortoqalerpoq.

Nunanut allanut taamanikkut naalakkersuisup Vivian Motzfeldtip, Danmarkillu nunanut allanut tunngasunut ministeriata Lars Løkke Rasmussenip, USA-p nunanut allanut tunngasunut ministerianik Marco Rubiomik, USA-llu præsidentiata tullersortaanik J.D. Vancemik Washington D.C.-mi ukioq manna januaarimi ataatsimeeqateqarnerannik tamanna ilaatigut kinguneqarpoq.

Washington D.C.-mi ataatsimiinneq nunat pingasut taakku peqataaffigisaannik suleqatigiissitaliortoqarneranik malitseqarpoq, aaqqiagiinngissutit aaqqiivigineqarnissaat anguniagaalluni.

Kalaallit Nunaata siunissaa kalaallinit aalajangerneqassasoq, ministeriunerugallartumit Mette Frederiksenimit, Danmarkimi naalakkersuisoqatigiiliornissamut maanna misissuisuusumit, arlaleriarluni oqaatigineqarpoq.

Folketingip ataatsimiittarfiani ataatsimeerngaarneq. Assi © : Ida Marie Odgaard/Ritzau Scanpix

Kalaallit Nunaatali nammineq aalajangiisinnaassuseqarnera Danmarkimit taamaattoq suli ataqqiuminaatsinneqartoq Qarsoq Høegh-Dam taamaattoq isumaqarpoq.

- Inuiaat inatsisaat naapertorlugu inuiaagaluartugut, taamaannera amerlasuut, aamma kunngeqarfiup iluani, apeqqusertarpat, soorlu Dansk Folkepartimi  talerpilliillu partiivini allani taama iliortartut. Danmarkip inuisa ilaasa Kalaallit Nunaat tigummiinnarusuppaat, nammineq aalajangiinissamut pisinnaatitaaffeqaraluartugut. Taama iliartorneq alianarpoq, taanna oqarpoq.

Nunatsinnullu tunngassuteqartut tamaasa Kalaallit Nunaata peqataaffigissagai Qarsoq Høegh-Damip taamaammat sulissutiginiarpaa.

Paasissutissat nunanut allanut tunngasut, Folketingip nunanut allanut tunngasunik aalajangiisartuinit pissarsiarineqartartut inatsisartunut ilaasortanut ingerlateqqinneqartarnissaat taassuma ilaatigut piumasariniarpaa.

Assersuutigalugu spiralilersuisoqarsimaneranut suliat sivisunaarneqartannginnissaat taassuma saniatigut aamma sulissutiginiarpaa, soorlu aamma Kalaallit Nunaannut akisussaaffiit sipaarniarfigineqartannginnissaat aamma sulissutiginiarlugu.

- Pissutsit nutaat atuutilernikuunerat akuersaarneqartariaqarpoq, kalaallillu inuiaanerat namminneq aalajangiisinnaassuseqartussat, kisiannili aamma tulluusimaarlutik imminnullu tatigalutik suliat makku oqaluuserisinnaaniassammassuk, taanna oqarpoq.