Politikkikkut isumaqatigiiffeqartut: Naalagaaffik spiralilersuisimanermut millionilikkaanik taarsiili
Politikikkut isumaqatigiittoqarpoq. Arnat 67-t akuersiteqqaarnagit spiralilerneqarsimanertik pillugu 20,1 mio koruuninik taarsiivigeqqunerat, nunatsinni Inatsisartuni ilaarsortat peqqissutsimut ataatsimiititaliami ilaasortaasunit tassalu Nivi Olsenimit (Demokraatit), Doris J. Jensenimit (Siumut) aammalu Jens Napaattuumit (Naleraq) isumaqatigiissutaavoq.
- Arnanut pineqartunut naalagaaffiup minnerpaamik iliuuserisinnaasaa tassaavoq arnanut pineqartunut taarsiissalluni,Nivi Olsen oqarpoq nangipporlu:
- Arnat pineqarsimanerannut sanilliullugu aningaasat taarsiissutigineqartussat aamma taamak amerlatiginngillat, Nivi Olsen oqarpoq.
Arnat 67-it tamarmik immikkut 300.000 koruuninik, inuttut pisinnaatitaaffimminnik Danmarkip naalagaaffiata unioqqutitsilluni spiralilersuisimaneranut atatillugu taarsiiffigeqqupput. Taakkumi tamarmik 1960-kkut 70-kkulu ingerlaneranni spiralilerneqarsimapput
DR-ip siorna podcastiliaa qulequtalik ”Spiralkampagnen” naapertorlugu nunatsinnni niviarsiaqqanik arnanillu tusindilikkaanik spiralilersuisoqarsimavoq, danskit oqartussaasuisa kalaallit inuiaqatigiit amerliartunnginnissaat anguniarmassuk.
Tamatuma kingorna arnat arlallit sassarput nakorsanit danskiusunit akuersitinneqaqqaaratik spiralimik anniaqalutik ikkussiffigineqarnerminnik kingunerlutsitsisimanertik pillugu oqaluttuartunik.Taakku ilaat spiralilerneqaramik 13-iinnarnik ukioqarsimapput atoqatigiinnermillu suli misilittagaqaratik. Spiralillu ikkunneqartut arnanut ernereernikunut naatsorsuussaapput aammalu ullumikkut spiralinit nalunngisatsinniit marloriaammik anginerullutik.
Taamaammat Siumumiit Doris Jakobsen Jensen isumaqarpoq, naalagaaffik arnanut pineqartunut taarsiisariaqartoq.
- Danskit naalagaaffiata iliuusaa akuersaarneqarsinnaanngilluinnarpoq, inuit pisinnaatitaaffii qaangerlugit iliortoqarsimavoq, aammalu nunarput tamarmi alianartumik eqqorneqarpoq, Doris J. Jensen KNR-mut oqarpoq.
Arnat pineqarsimanerat qulaajaaffigineqalerpoq
Misissuinermi isumalioqatigiissitat aallartinneqarput taakkulu nunatsinni Naalakkersuisut aamma danskit naalakkersuisuisa pilersitaaraat spiralilersuisimanerlu aammalu nunatsinni 1960-miit 1991 tikillugu naartunermut tunngasut allat iternga tikillugu misissoqqissaartussaavaat, tassa nunatsinniit napparsimaveqarfiup akisussaaffigineqalernissaata tungaanut.
Qulaajaanerup inernera 2025-imi tunniunneqassasoq naatsorsuutigineqarpoq. Taamaakkaluartorli maannamut killiffik taarsiinissamut uppernarsaatissaqarluartoq Nivi Olsen isumaqarpoq.
- Uagut nunatsinni politikeriusugut aammalu danskit politikeriisa arnat pineqartut piumasaat naaperiartariaqarparput, maannakkut taarsiisoqarnissaa kissaatigippassuk tamanna aamma tapersertariaqarparput, Nivi Olsen oqarpoq.
Naja Lyberth arnanut pineqartunut oqaaseqartartuusoq oqarpoq, qulaajaasoqarnissaata kingornanut arnat utaqqerusunngitsut. Suliarmi ukiuni arlalinni ingerlasinnaavoq aammalu danskit tungaaniiit itigartitsissutaasinnaalluni, arnammi pineqartut ilaat ullumikkut 80-nik ukioqarput taamaattumillu maannangaaq iliuuseqartoqarnissaa pingaaruteqartoq, Naja Lyberth KNR-mut oqarpoq.
Peqqissutsimulli naalakkersuisunngorlaaq Agathe Fontain (IA) naapertorlugu, qulaajaanerup naammassinissaa sioqqullugu maannakkut iliuuseqartoqangaarsinnaanngilaq. Taassumalu taama oqarnera Nivi Olsenip tupigutsaatigaa:
- Innuttaasut qinigaraatigut, politikeritut pingaaruteqarpoq arnanut pineqarsimasunut illersuissalluta aammalu danskit naalagaaffiannut iliuuseqaqqusissalluta, Nivi Olsen oqarpoq.
Jens Napaattooq isumaqataavoq.
- Eqqartuussivikkut suliaq ukiorparujussuarni ingerlasinnaavoq, taamaattumik inissaminiippoq piaarnerpaamik aalajangertoqarnissaa, Jens Napaattooq oqarpoq.
Taannami naapertorlugu, taamaattoqarnera Kalaallit Nunaanut tunngatillugu ”nipaarsaarussisoqarsimaneranut uppernarsaataavoq, tassa ukiut ingerlanerini nunatsinnut innarliissutaasut.
Taarsiiviginninnerit peqqissutsimut takussutissiissapput
Danskit naalagaaffiat oqaluttuarisaanermi sisamassaa maanna nunatsinnut tunngatillugu taarseeqquneqarpoq. Taamatuttaaq inatsisitigut ataataqanngitsut inuit 26-t danskit naalagaaffiat eqqartuussivimmut tunniuppaat aningaasanillu katillugit 3.250.000 koruuninik taarseeqqusillutik.
Nivi Olsenillu oqarnera naapertorlugu taarseeqqusineq ”peqqissutsimut takussutissiinertut” paasineqarsinnaavoq.
- Tamanna takussutissaavoq, inuiaqatigiittut pisinnaatitaaffigut ilisimaariartuinnarivut, sarfamullu maleruutiinnarata isornartorsiuisinnaassuseqartuusugut, Nivi Olsen oqarpoq.