Peqqissaasup isornartorsiuinerata kingorna: Paasisinnaalluarpassi
- Ilisarnartorujussuuvoq, aamma nutaarsiassaanngilaq, ukiorpassuarni sulisunik pioreersunik attassinissamut unammillernartumik inissisimanitsinni ersiutaavoq.
Peqqissutsimut Inuillu innarluutillit pillugit naalakkersuisoq, Anna Wangenherim peqqinnissaqarfimmi sulisut kalaallisut oqaaseqartut ilungersuanerat pillugu sapaatip akunnerata siuliani ilanngutassiami isornartorsiuisoqarneranut akissuteqarluni taama aallartippoq.
Ilanngutassiami peqqissaasup, Pipaluk Kleemannip suleqaterpassuanilu kalaallisut oqaaseqarnertik pissutigalugu qanoq saniatigut suliassaqartigisarnerlutik oqaluttuaraa.
Tamatumalu saniatigut – amerlanertigut danskit – piffissami sivikitsumi atorfeqartut taartaasullu taassuma oqarnera naapertorlugu suliffimmut aamma nunatsinni peqqinnissaqarfimmi pissutsit pillugit iluamik aallartisarneqarneq ajorput.
Pipaluk Kleemannillu tamanna suliffimmi nammatasseeqataasutut aamma misigisimavaa.
- Immaqa soorlu piumasaqaatigineqartariaqarpoq oqaatsitigut ukua pisinnaasariaqarpatit, kulturitigut oqaluttuarisaanikkullu ukua ilisimasariaqarpatit, soorlu ilaa nuna tikitassaat tulluussarfigalugu taava uagut tulluussaannaavittariaqarunnaartariaqaratta ilaa, uagut tulluussaannaavittaratta tikittunut, taannalu uanga isumanni eqqunngilaq, peqqissaasoq oqarpoq.
Suleqatit nutaat suliffiup ilagigaa
Nunatsinni peqqinnissaqarfimmi sulilernissamut suliffiup aallartinnginnerani naammattumik piareersimanissaq piumasaqaataavoq pingaaruteqartoq, Anna Wangenheim erseqqissaavoq.
Nunatsinni sulinissamut oqaatsitigut kulturikkullu piumasaqaateqartoqartariaqarneranut Pipaluk Kleemannip siunnersuutaanut ima akissuteqarpoq:
- Siunnersuut aamma taanna nutaajunngilaq. Ukiorpassuarni aamma atorfinitsitsiniaanermi Danmarkimi periuserineqartarnikuuvoq atorfininnginnermi nunatsinni periutsit suleriutsit assigisaallu pillugit ilinniartinneqarlutillu periarfissaanikuuvoq.
- Kisiannilu killiffipput unaaginnarami pisariaqartitsinerput taama annertutigimmat allatut aaqqiissutaasussanik ujartuinissatsinnik killiffeqarpugut, Anna Wangenheim oqarpoq.
Aalajangersimasumik atorfillit suleqatitaatik tikerlaat pissutsinut piareersarnissaat akisussaaffigaat?
- Tassa pisussaaffeqartarput sulisut taamatut assersuutigalugu suleqatinik nutaanik ilinniartitseqqiineq. Kisianni nammineq uanga aamma misigereerakku suliassaq taanna qanoq annertutigisarnera naammakkunnaarnikuuvoq, Anna Wangenheim akivoq, nangillunilu:
- Taamaammat aamma paasinarluarpoq qisuariaatit taamaattuusut,
Nunatsinni Peqqinnissaqarfimmi aqutsisut Pipaluk Kleeimannimut tunngatillugu ilanngutassiami isornartorsiuinermut aamma akissuteqarput.
Peqqinnissaqarfiup nunap immikkoortuinut pisortap tulliata, Ella Skiftep peqqinnissaqarfimmi ilungersuasoqarnera pissutigalugu nunatta avataanit sulisussat pisariaqartinneqartut akissutigaa.
- Aalajangersimasumik sulisugut oqilisaanniarlugit illersorniarlugillu atorfinitsitsinissamut ilisarititsinissamullu assigiinngitsorpassuarnik suliniutigineqarput, Ella Skifte allappoq, nangillunilu:
- Kisianni sulisunut nutaanut atorfimmut tunngatillugu aammali suliffiup avataani inuunermut tunngatillugu piffissap sivikitsuinnaap iluani ilikkagaqarnissaq unammillernarsinnaavoq.
Filippinerinik sulisoqarneq suli ilungersunarnerussava?
Peqqinnissaqarfimmi sulisut nutaat ilinniartinneqartussaajuartillugit unammillernartoqartarnera pillugu oqaluttuaq nunanit allanit soorlu Filippinerinit sulisussarsiornissaq oqallisigineqarneranut atassuteqarpoq.
Ilanngutassiami sapaatip akunnerani matumani ataasinngornermi saqqummersumi KNR-ip Peqqinnissaqarfimmi aqutsisut nunamit allamit sulisussarsiniarnissaq sulisussaaleqinermut aaqqiissutissaalluarnersoq apeqqutigaa.
Pisortap tulliata, Ella Skiftep siunnersuut tigulluarpaa. Taamaakkaluartorli nunanit allamiunik nunatsinni najugaqareersunik peqqinnissaqarnermik suliaqarnermik tunuliaqutaqareersunik atorfinitsitsiniarnissaq siulliunneqartariaqarsoraa.
Tamatuma saniatigut Ella Skiftep oqarnera naapertorlugu inuit kalaallisut danskisulluunniit oqaaseqanngitsut suleqatitik allat naligalugit sulisinnaalernissaannut ukiut marlungajaat isumalluuterpassuillu atorneqaqqaartarput. Isumalluutillu taakku peqqinnissaqarfimmit maanna pigineqanngillat.
Anna Wangenheim illit nammineerlutik nunanit allanit atorfinitsitsiniarnissaq siunnersuutiginikuuat. Tamannali kalaallisut oqaaseqartunut nammatasseeqataarataaginnassanngila?
- Suleqatissanimmi nutaanik pissarsinissamut tamanna pisariaqarpoq, taamaalillutik taakku suliassarpassuaqalissanatik, Anna Wangenheimip akissutini taama aallarnerpa.
- Sulisussanik nutaanik tigoqqaanissamut atortussaqarnissarput suliassaraarput. Nunaqavissut taamaalillutik suliassanik artukkerneqassanatik, taanna oqarpoq.
Nunatsinni nunaqavissunik namminersortunik ilitsersuisussarsiortoqarsinnaanera taassuma siunnersuutigaa.
Nunaqavissunilli ’nammineq pigisatsinnik’ ilinniartitsinissaq pingaarnerpaasoq, Anna Wangenheimip erseqqissaatigaa. Tamannali naammanngilaq.
- Taamaattorli arlariinnut siaarlugu periusissianik peqartariaqarpugut, siunissami passunneqarnissap isumannaatsumik qulakkeerneqarnissaa siunnerfigissagutsigut. Taamaammat sulissutiginissaa - amma nunanit allanit sulisussarsiornissaq pingaaruteqarpoq, taanna oqarpoq.
Anna Wangenheimip atorfilittaasalu filippinerinik nunatsinnut nuuttareersimasunik peqqinnissaqarnermik ilinniarsimasunik ujartuinissamut akornutissaqarnersoq misissuiffigileruttorpaat.
Taamaakkaluartorli taassuma peqqinnissaqarfimmi sulinissamut taakku soqutiginnikkunik attaveqarnissaannik kaammattuuteqarfigai:
- Uagulluunniit pilluta. Taakkumi aamma sulerusunnersut apeqqutaavoq, taanna oqarpoq.
- Nunatsinni peqqinnissaqarfimmi peqqissaasuusinnaasorpassuit paasisimavagut. Kisianni taakku peqqissaasutut sulerusunnersut aamma apeqqutaavoq. Tamannami ilisimanngilarput.
