Naaja H. Nathanielsen inuussutissarsiornermi ineriartortitsineq pillugu: - Ajornartut iluatsittalersut

Kalaallit Nunaat inuussutissarsiornermut ammavoq.

Aap, nuna immikkut ittumik ukkatarineqarnerusoq pillugu oqariartuut ukioq naallugu taama nipeqarpoq.

Pingaartumik nunatta maluginiarneqarnera Amerikap præsidentiata nunatsinnik soqutiginninneranik pissuteqarpoq. Trumpip isumannaallisaanermut tunngatillugu USA-p nunatsinnik pisariaqartitsineranik oqariartoqattaarnera politikikkut ajornartorsiortitsilerpoq.

Oqaluttuarisaanermi aatsaat taama amerlatigisunik aningaasaliinermik isumaqatigiissut 1,6 milliardit koruuninik nalilik Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) danskillu ministeriunerata Mette Frederiksenip septambarimi atsiorpaat. Taakku nunatta attaveqaasersuutaanut pitsanngorsaanermut atugarissaarnerulernissamullu atorneqassasut, isumaqatigiissummi allassimavoq.

Aningaasaliinerit inuiaqatigiinni malugineqarumaarnersut pillugu Inuussutissarsiornermut Naalakkersuisoq Naaja H. Nathanielsen (IA) aperigaanni, akissutaa marloqiusaavoq.

- Immikkoortut ilaanni silatusaartumik ajunngilluinnartumillu ingerlasoqarpoq. Ukiorpassuarni suliatta ilai iluatsipput. Immikkoortuni allani suli suliassaqangaatsiarluta nassuerutigissavarput, inuussutissarsiorneq pillugu ukioq manna qanoq naliliinersoq pillugu apeqqummut taama akivoq.     

Aningaasat amerlanerusut tapersersorneqarnerlu

Pingaartumik nunap aatsitassai nunanit allanit soqutigineqarput. Ukiorpassuarni taamaattoqareerpoq, maannali nunani allani naalakkersuisut arlallit aningaasaliisartunut aatsitassarsiorfinnilu suliniutinut iluaqutaasunik iliuuseqartalersut, Naaja H. Nathanielsen oqaluttuarpoq.

- Tamanna nunatsitut ittumut nunamut, avatangiisitsinnik pilliuteqarusunngitsumut pingaarutilerujussuuvoq.

Naaja H. Nathanielsen naapertorlugu nunat arlallit nukinnik akisussaassuseqartumik nioqqutissiorusullutik piumasaqaateqalerput. Tamannalu nunatta neqeroorutigisinnaavaa, taanna oqarpoq.

- Siunissaq ungasissoq eqqarsaatigalugu suli suliniutissarujussuuvoq, siumulli ingerlavoq. Aatsitassarsiornermik suliniutivut arlallit siornatigut nunanit aningaasaliiffigineqarsimanngitsunit maannakkut aningaasalersorneqarlutillu tapersersorneqartut takusinnaavarput.

Naalakkersuisut Greenland Anorthosite Miningimut, Qeqertarsuatsiaat eqqaani anorthositimik piiaasussamut, ukiuni 30-ni sivisussusilimmik piiaanissamut akuersissummik tunniussiniarlutik maajimi aalajangerput.

Greenland Resources piiaanissamut akuersissummik qaammat qaangiummat tunineqarpoq. Tunumi Mestersvigip kujataata kangiani Piiaaffik Høstakken molybdænimik magnesiumillu piiaanissamik suliniuteqartuuvoq. Sermitsiaq taama allappoq. 

- Ajornartut iluatsittalerput, sulili ajornarput. Tamannali ajunngitsuuvoq. Pisoqalaarnerit tamaasa najukkap aningaasaqarneranut pingaaruteqartarpoq, Naaja H. Nathanielsen nangilluni oqarpoq.

Naammanngilluinnarput

Inuussutissarsiornermi immikkoortut ilaat soqutigineqarnerusariaqartoq tassaavoq imermik sermimillu suliaqarfik. Tamanna Naaja H. Nathanielsenip siunertaraa.

Nunarsuarmi tamakkerlugu imermik - assersuutigalugu suliffissuarni atorneqartartumik puiaasani containerinilu ulikkaartumi - piumasoqarpoq.

Nunarpullu imeqarluarlunilu sermilerujussuuvoq.

- Pingaarnertut pisuussummik naammattumik peqarpugut, taannalu qalloruminaatsuunngilaq, taamaakkaluartoq tassannga isertitaqarsinnaanitsitut isertitavut amerlatiginngilluinnarput. Ukiup siuliani 11.000 koruuninik iluanaarutigigunarparput. Amerlanerusunik aningaasarsiutiginninnginnerput isumaalliornerujussuuvoq.

Nathanielsen naapertorlugu nunatsinni tunisassiap nunarsuarmi niuernermi nutaajunera siammarteruminaatsuuneralu unammillernarnerpaavoq.

- Pitsaasumik patajaatsumillu oqaluttuaqartariaqarpoq, tamannalu pilerisaaruterpassuaqartariaqarluni. Nioqqutissiortut pisuussutitsinnik tamatuminnga aningaasarsiunnginnitsinnut suna ajoqutaanersoq pillugu tusaaniartorujussuuavut. Tamanna ilumut inerisarnerusariaqarparput, taanna oqarpoq.  

Nathanielsen naapertorlugu nunap imermik sermimillu suliaqarfiup inerisarneqarnissaa pingaaruteqarluinnarpoq.  Assi © : Odd Andersen/AFP/Ritzau Scanpix

Dagbladet Politikenimi oqaluttuarineqartumut, niuertup Ronald Lauderip nunatsinni suliffeqarfinnut marlunnut aningaasaliineranut immikkut ilisimasallit ernummateqarnertik qaammatip aallartilaarnerani oqaatigimmassuk, Naaja H. Nathanielsen naapertorlugu “ikummarissaaneruvoq”.

Suliffeqarfiit taakku aappaat Greenland Water Bank, Qeqertarsuarmi puilasumit imermik Imivimmik taallugu tuniniaasuuvoq. Suliffeqarfiullu pineqartut aappaa tassaalluni Greenland Investment Group, Tasersiami erngup nukinganik nukissiorfiliornissamik neqerooruteqarniartoq. 

Lauderip aningaasaatilissuit allat assiginngimmagit isertortumik siunertaqartoqarneranik immikkut ilisimasallit mianersoqqussuteqarput. Politiken naapertorlugu taannaasimagunarpoq Donald Trumpimut nunatta pisiarinissaanik isumassarsisitsisoq.

Immikkulli ilisimasallit isertortumik siunertaqartunut mianersornissamik kaammattuutaat Naaja H. Nathanielsenip iluarinngilaa.

- Inuit taakkua ilaasa immap sikullu tungaatigut soqutiginninnertik Trumpip (nunatta tiguarnissaa pillugu, aaqq.) oqaaseqannginneraniilli ersersippaat. Inuussutissarsiornermi periarfissat qaqugukkut pilersarnersut eqqumaffigisarpaat. Maannalu pileruttorput, taanna oqarpoq.

Avataanit aningaasaliinerit

Nunatta avataanit aningaasaliisussarsiornera isertugaataanngilaq. Maannamulli qallunaanit aningaasaliisarnerit kinguariarsimasut, Nathanielsen isumaqarpoq.

- Nunatta Danmarkimut ataneranik danskit nunanut allanut erseqqissaatiginninnermut piffissamik annertuumik atuitillugit, taava isumaqarpunga aamma danskit nunami aningaasaliinissamik ineriartortitsinissamillu soqutigisaqartariaqartut.

Aamma kalaallit inuiaqatigiit ineriartornissamik kissaateqarnerinik namminnerlu tamatuminnga aqutserusunnerinik qallunaat paasinnissimanissaat, Naaja H. Nathanielsenip neriuutigaa.

- Aningaasaliissutissat Danmarkimeersuukutsoorsinnaapput, aningaasaliisoqartariaqarporli, aningaasaliisussarsiortariaqarpugullu, taanna oqarpoq.

Aallarnisaanermut ikiuunniartut

Naaja H. Nathanielsenip siunissamut qiviarluni aallarnisaasutut periusissiap nutaap piviusunngornissaa qilanaaraa.

Decembarimi piareernissaa neriuutigisimagaluarpaa, maannali ukiup nutaap aallartinnerani naammassinissaa naatsorsuutigaa.

Taanna naapertorlugu illoqarfiit annerit avataanni aningaasaliinissamut aningaaseriviit mianersortarput. Taamaattumik aallarnisaasut pisariaqartumik aningaasanik pissarsiniarnissaat ajornakusoortartoq, taanna oqarpoq.

- Ilaatigut atukkanut minnernut aningaasaliinerunikkut aamma Nalik Ventures aqqutigalugu tunisassianik ineriartortitsinermut aningaasaliinerunikkut siorna tamanna allanngortipparput.

- Namminersortunit aningaasaliisoqarniarnerup ajornakusoornerpaaffiunerani erseqqissumik pingaarnersiuinikkut suliniut tamanna aallarnisaasunut periusissiaq atorlugu ingerlatiinnassavarput, tassanilu pisortat aallarnisaanermut ikiuutissapput, Naaja H. Nathanielsen oqarpoq.