Tatiginninneq, pissaanermik atornerluineq peqquserlullunilu iluanaarniartarneq pillugit misissuineq nutaaq

Transparency International Greenland Ilisimatusarfillu nalunaarusiamik nutaamik politikerinut tatiginninnermut tunngasumik innuttaasullu pissaanermik atornerluinermut peqquserlullunilu iluanaarniartarnermut isiginnittaasiannut tunngasumik saqqummersitsipput.

Allattoq Markus Valentin

juunip 12-at 2026 07:36

Nutserisoq Medea Olsen

Transparency International Greenland Ilisimatusarfik peqatigalugu nalunaarusiamik nutaamik saqqummersitsivoq.

Innuttaasut akornanni takussutiissilluarsinnaasut, politikerinut, eqqartuussivinnut, politiinut suliffeqarfinnullu qanoq tatiginnitsiginersut nalunaarusiornermi aperineqarput.

Innuttaasut aamma pissaanermik atornerluineq peqquserlullunilu iluanaarniartarneq pillugu qanoq isumaqarnersut aperineqarput. Ileqqorlunneq 'iluanaarniapilunnissaq siunerataralugu tatigineqarluni pissaaneqartitaanermik atornerluinertut' tassani nassuiarneqarpoq.

Aamma atuaruk Tamakkiisumik isiginninneq: Nunarput nuimasunit ikittunit aqunneqartoq - taamaanneralu avissaartuutsitsisinnaasoq

Pingaartumik politikerinut atorfilinnullu tatiginninneq appasippoq. Innuttaasut sisamararterutaat kommunalbestyrelsini, Inatsisartuni naalakkersuisunilu politikerinut tatiginnippallaanngillat imaluunniit tatiginninngillat.

Aammattaaq apersorneqartut tallimararterutaasa atorfillit tatigerpianngilaat imaluunniit tatiginngilaat.

Kisitsisilli Kalaallit Nunaanni Politiinut tunngasut allaanerupput. Apersorneqartut 78 procentii taakkungunnga tatiginnillutilluunniit tatiginnittorujussuupput, apersorneqartullu 15 procentii taakkununnga tatiginnissuseqaratik.

MISISSUINERMI APEQQUTIT

1. Qanoq nalinginnaasumik tatiginnitsigivit, suleqatigiit suliaqarluartut

aammalu ajunngitsumik pissusilersussasut,

suliamik ingerlannerini?

Naalakkersuisunut, Naalakkersuisut atorfilittaannut, Inat-

sisartunut ilaasortanut, kommunimi qinikkanut, eqqar-

tuussivinni sulisunut, politiini atorfilinnut aammalu sulif-

feqarfinni aqutsisunut.

2. Qanoq ukunani pissaanermik atornerluinermik ajornartorsiortoqartigineranik

ajornartorsiortoqartigisoraajuk?

Politikerini, atorfilittani

3. Qanoq pitsaatigisumik imaluunniit pitsaanngitsigisumik

oqartussat pissaanermik atornerluinermik akiuiniarnertik

ingerlappaat?

4. Ilaat isumaqarput, peqquserlulluni iluanaarniartarnerit/

suliat pissaanermik atornerluinermut tunngasut

nalunaarutigineqanngisaannartartut. Illit misilittakkatit

malillugit, suut peqqutaasoraagit suliat tamakka

nalunaarutigineqartannginnerinut?

5. Peqquserlunnikkut iluanaarniarnermut atoqatiginninniarneq

aamma ilaavoq, inuk pissaanermik tigumminnittoq

(ilinniartitsisoq, pisortaq, sungiusaasoq assigisaaluunniit)

pissaanini killissamik qaangiinermi atoqatiginninniarluni,

piumanngisamik attuuanninnermi, arnarniarfiginnilluni/

anguterniarfiginnilluni, assigisaannilluunniit iliuuseqarsinnaavoq.

Qanoq akulikitsigisumik nunatsinni tamakku

pisarsoraagit?

6. Qanoq akulikitsigisumik imaluunniit nalunngisanniit tusarnikuuiuk,

pisortani atorfiliup nassuerutigigaa arlaat

pingaarnerutinniarlugu – atoqatigiinnissamik periarfissiisinanappata?

Allisiguk

Pissaanermik atornerluineq peqquserlullunilu iluanaarniartarneq

Innuttaasut 65 procentii isumaqarput politikerit atorfilillu 'ilaasa' pissaanertik atornerluttaraat.

Sisamararterutaat isumaqarput politikerit amerlanerit pissaanermik atornerluisartut, tallimararterutaallu isumaqarput atorfillit amerlanerpaartai pissaanermik atornerluisartut.

Politikerit atorfilillu pissaanermik atornerluisarnerat ajornartorsiutaanersoq aperineqaramik 40 procentit 44 procentillu ima akipput: 'aap'.

Transparency International Greenlandip tamanna nalunaarusiamini ernumanartoqarnerarpaa.

- Amerlasoorpassuit sumut nalunaarutiginnissinnaanertik nalummassuk ernumanarpoq. Sisamararterutaasalu apeqqut una akisimanngimmasuk. Tamanna pillugu inatsiseqarmat nalunaarutiginninnisamut periarfissat ilisimaneqarluartussaagaluarput.

Pasinapiluttumik kalerriisunik illersuineq pillugu inatsit nutaaq 2025-mi atuutilerpoq.

Misissuinermi peqataasut pissaanermik atornerluinerup nalunaarutigineqannginneranut pissutaasut pingasut pingaarnerit eqqaavaat: Imminnut ilisarisimalluarneq, nalunaarutiginninnissamut ilisimasakinneq kingunissaanullu ernumaneq.

Kattuffik aamma isumaqarpoq, inuit nunatsinni inuiaqatigiit ikitsukkuutaarnerat pissutigalugu, pissaanermik atornerluisunik nalunaaruteqarnaveersaartartut.

- Peqquserlullutik iluanaarniartunik nalunaarutiginninnissamut pisariitsumik, ilisimaneqartumik, toqqissisimanartunillu periarfissaliortoqartariaqarpoq. Nalunaarutiginninnikkullu allanngueqataasoqarsinnaaneranut tatiginninnermik pilersitsinissaq pisariaqarpoq, kattuffik misissuinermi taama allappoq.

Suiaassutsikkut immikkoortitsineq atugaasorujussuusoq

Peqataasut inunnik pissaaneqarnermik atornerluisunik, soorlu kinguaassiuutitigut kannguttaatsuliortunik, ilisarisimasaqarnerannik aperineqarnerat misissuinermi nutaartaavoq.

Apeqqummi pissaaneqarfiusut tamarmik pineqarput - ilinniartitsisut, sungiusaasut, pisortat, politikerit, politiini sulisut eqqartuussisullu.

Transparency International Greenlandip oqarnera naapertorlugu pissutigalugu, suiaassutsikkut immikkoortitsineq nammineq iluatsitsiniarluni pissaanermik atornerluinermut nallersuunneqarsinnaammat iluanaarniarluni peqquserlunnertut immat.

Misissuinermut peqataasut affaannit ikinnerulaartut suiaassutsikkut immikkoortitsisarneq pillugu apeqqutinut akissuteqarusussimapput.

Akissuteqartuni 52 procentit inuit pissaaneqarsinnaatitaallutik atorfillit suiaassutsikkut immikkoortitsinermut atatillugu pissaanerminnik atornerluisarnerarlugit akipput.

Peqataasut suiaassutsikkut immikkoortitsinerup 1-imit 5-imut qanoq atugaatigisorineranik isummeqquneqarput, 1-i appasinnerpaajulluni 5-i qaffasinnerpaajulluni.

Arnat agguaqatigiissillugit akissutaat 3,72-iuvoq angutillu 3,29-ulluni.

Akissuteqartut pingajorarterutingajai namminneq nalunngisaalluunniit pisortani atorfilimmit kinguaassiuutinut tunngasumik iliuuseqarnissamik piumasaqarfigineqarsimanerat oqaatigaat.

Aaqqiissutissat innersuussutigineqartut

Transparency International Greenland politikerit innuttaasut tatiginninnerulernissaannut iluanaarniarlunilu peqquserluttarneq akiorniarlugu qanoq akiorneqarsinnaaneranut nalunaarusiap naanerani siunnersuuteqarpoq.

Kattuffiup nunarput FN-ip iluanaarniarluni peqquserluttarnerup akiorniarnera pillugu isumaqatigiissutaanut ilannguttariaqarnerarpaa iluanaarniarlunilu peqquserluttarnerullu akiornissaanut periusissioqqullugu.

Tamatuma saniatigut naalakkersuisut, Inatsisartut kommunalbestyrelsillu sukannersumik ileqqorissaarnermut najoqqutassiortariaqarnerarpai.

Transparency International Greenlandip inatsisit akuerineqartut naammagittaalliornermullu periarfissat pillugit innuttaasunut paasissutissiisoqarsinnaanissaa aamma neriuutigaa.

Nunatsinni suliffeqarfiit iluanaarniarluni peqquserluttarnermik akiuiniarnermut malittarisassatik nutartertariaqarpaat suiaassusermillu immikkoortitsisarneq iliuuseqarfissatut ilanngullugu, kattuffik isumaqarpoq.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.