Pele Broberg peqqinnissaqarfimmi aaqqissuusseqqinneq pillugu: - Aaqqiissutaagallartussaarpasittoq ajornartorsiuteqarnerulersitsissaaq

Kalaallit Nunaanni Peqqinnissaqarfiup, soqutigisaqaqatigiit sulisitsisullu kattuffiat, Danske Regioner, Danmarkimi peqqinnissaqarfinnik ingerlatsisoq, nikittaalluni atorfinitsitsisarnissaq pillugu qanittukkut isumaqatigiissuteqarfigaa.

Danmarkimi peqqinnissaqarfimmi sulisut aaqqissuussinerup tamatuma kingunerisaanik nunatsinni atorfinni paarlakaajaallutik sulisassapput.

Nammineq piumassutsiminnik ikiuukkusuttut akissarsiai tapiissuteqarfigineqartassapput.

Dronning Ingridip Napparsimmavissuani sinerissamilu napparsimmavinni sulisut taarserartuartillugit sulisoqarnerup patajaatsuunissaa sulisullu piginnaasaqarnerulernissaat ataavarnerusumillu sulisarnissaata qulakkeerneqarnissaa kissaatigineqarpoq.

Peqqissutsimut Inunnullu innarluutilinnut Naalakkersuisoq Anna Wangenheim (D) LinkedInimi isumaqatigiissutip atsiorneqarnerata kingorna allappoq, aaqqissuussineq ‘Kalaallit Nunaanni peqqinnissaqarfiup ataavartuunerulernissaanut naapertuilluarnerunissaanullu alloriarnerusoq pingaarutilik’.

‘Aaqqiissutaagallartoq’

Naleqqalli siulittaasua Inatsisartunullu ilaasortaq Pele Broberg aperigaanni, horaartuutissaqanngilaq.

Taassuma tamanna tuaviuussamik aaqqiigallarnerusoraa, peqqinnissaqarfimmi aaqqissuussaanikkut siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu unammilligassanut, Anna Wangenheimip naalakkersuisunngunnginnermini oqariartuutigisaanut, aaqqiissutaanngitsoq.

Taamatut aaqqiissuteqarneq tuaviuussamik aaqqiigallarnermut assersuuppai - tunngaviusumillu aaqqissuusseqqittoqarnissaanik piumasaqarluni. 

- Maannakkorpiaq iluaqutaassaaq, namminerli oqariartuutigisani suli aaqqinngilaa, Pele Broberg Anna Wangenheimip naalakkersuisunngunngikkallarami oqaaserisimasai Sermitsiamit allaaserineqarnikut innersuussutigalugit oqarpoq.

Sermitsiamit ilaatigut allaaserineqareersutut, Cubamit nakorsanit ikiorneqarusunneq pillugu.

- Naak taakkua? Peqqissutsimut paasissutissat danskisut allattoqqasarnerat tamatumunnga pissutaavoq. Taavami sooq tuluttuunngortinnianngilai? 

Politikkikkut siammasissumik isumaqatigiiffiusoq - iliuuseqarfigineqanngitsoq

Nakorsanik danskiunngitsunik Kalaallit Nunaannut tikisitsisoqarsinnaanera misissorneqarsimannginnerpa, paasineqarlunilu taamaaliorneq ajornaatsuinnaanngitsoq?

- Taamaatiinnarneqarsimasorerpaluppat. Taamaatiinnarneqanngilluinnarpoq, Pele Broberg akivoq. 

Taassuma nunatta nunarsuatsinni suminngaanneersunilluunniit nakorsaqarnissaa partiinit tamanit kissaatigineqarnera erseqqissaatigaa, nakorsallu maanga suliartornissaat ajornannginnerulersinneqassasoq.

Naalakkersuisut nakorsat Amerikameersut nunatsinnut, USA-mik suleqateqarniarnermi oqallittarfik Joint Commitee aqqutigalugu, suliartortinneqarnissaat suli sulissutigaat, Pele Broberg oqarpoq.

Danmarkimit akuersissut piumasaqaataajunnaarsinneqarluni nalunaarut aamma allanngortinneqareerpoq. 

Peqqissutsimut paasissutissanut tunngatillugu oqaatsit atorneqartut taamaallaat suli anguneqanngillat, taanna oqarpoq. 

- Naalakkersuisut taarseraattut iliuuseqarfigeqqinngimmassuk. Taamaaliornissaq partiit akornanni siammasissumik isumaqatigiissutigineqaraluarpoq.

Naleqqalli siulittaasuata oqarnera naapertorlugu partiit ilaat allanit iliuuseqarnerupput.

Anna Wangenheimip isumaqatigiissutip nutaap piffissami sivikitsumi aaqqiissutaanissaa ajornartorsiutinillu tamanik aaqqiissutissaannginnera Qanoruukkut nassuerutigaa.

- Pisariaqartitsinerput suli ima annertutigaaq, isumaqatigiinnitta siunissami suli siammasinnerusunngortinneqarnissaa ukioq naappat nalilersuutinut ilaajumaarnissaa naatsorsuutigalutigu, taanna maajip 28-anni taama oqarpoq.

- Nunaqavissunik sulisoqarnikkut attassinissamut inerisaanissamullu suli aamma siunnerfeqaratta tamannalu ukiuni arlalinni suli pisussaammat, una siunissamut qaninnerusumut aaqqiissutissaavoq.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens-Frederik Nielsen Brobergip isornartorsiuinera pillugu apeqqummut  Peqqissutsimut Innarluutilinnut Naalakkersuisoqarfik sinnerlugu akivoq, 'peqqinnissaqarfik imaaliallaannaq aaqqiivigineqariaannaanngitsunik tunngaviusumik ilungersuuteqartoq'.

Jens-Frederik Nielsen aaqqiissut suliniutituaannginnerarlugu allappoq, kiisalu peqqinnissaqarfiup siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu ineriartortinneqarnissaanut taartaasinnaanngitsoq. 'Pilertortumik ataavartumillu aalaakkaasumik sulisoqarnissamik pisariaqartitsineq aaqqiiviginiarlugu' aaqqiissutaavoq.

- Siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu amerlanerusunik ilinniartitsinissaq pingaaruteqarpoq, avataanit sulisussarsiortarnerput piffissap ingerlanerani pisariaqartinnginnerulerniassagatsigu, Jens-Frederik Nielsen akissutimini allappoq.

Danmarkimut pituttorneq

Pele Brobergilli isornartorsiuinera taannaannaanngilaq.

Taassuma ajornartorsiutaasut aallaaviinik aaqqiiniarsarinani danskit aaqqissuusseriaasaannut, sulisussaaleqiffioreersumut, pituttorneq kukkunerusoraa.

- Nakorsanut taartaasartunut milliardimik atuisinnaavugut. Iluaqutaanavianngilarli, taanna oqarpoq.

- Tamatuma iluatsinnissaanut nakorsap Danmarkiminngaanneersuunissaa aaqqissuussaanikkut pituttorsimaffigaarput.

Partiip siulittaasuata aaqqissuussaaneq maanna atuuttoq pissutigalugu nunarput 1953-imili ajornartorsiutiminit ingerlariaqqissinnaannginnerarpaa. 

Tamanna Danmarkimut attuumassuteqannginnera erseqqissaatigaa, peqqinnissaqarfimmulli ilungersunartorsiortumut pituttornermut attuumassuteqarluni. 

- Omeletsiliussagaanni manniit qassissunnguit aserorterneqartarput – taakkualu ilaat tassaavoq Danmarkimi nakorsatut taaguummik illersuinermik tulluusimaarutiginninneq. Suliaminnik tulluusimaarutiginninnerat paasisinnaavara. Politikkitigulli iluaqutaanngilaq. Inuiaqatigiinni aaqqissuussaanerup tungaatigut iluaqutaanngilaq, Pele Broberg KNR-imut oqarpoq. 

Taassumap nunatta peqqinnissaqarfimmi sulisunik nunatsinnut tikisitsiniarnermini silatusaartumik periaaseqarnissaa piumasarivaa.

Assersuutigalugu oqaatsit peqqissutsimut paasissutissanut atorneqartut tuluttuunngortinneqarnerisigut, Danmarkimi taartaasussanik ujaasisarfiit aqqutigalugit sulisussarsiortoqartoqaannarnani allani aamma sulisussarsiortoqarsinnaassaaq. 

Soorlu Sermitsiami allaaserineqareersutut Cubamit USA-miilluunniit.

- Tuluit oqaasiinut nutserisussaqarpallaannginnera utoqqatsissutitut oqaatigineqartarnera tusaajuarparput, taamaattumik nunanit allaneersunik nakorsaqarsinnaanngitsoq. Sinerissami qassit danskisut oqalussinnaasoraagit?

Tuluttuujuppat danskisulluunniit taakkununnga apeqqutaagunanngilaq. Nutserisussaaleqinngilagut, nakorsassaaleqivugut.

- 1953-imiilli kukkussutigisarput uteqattaartuarutsigu qanoq ililluta ajornartorsiutit 53-imili aaqqinnaviigaat tamanna aallaavigalugu aaqqissinnaassagatsigit? Ingerlariaqqittariaqarpugut.

Nunatsinni sillimaniarnerup tungaatigut aaqqissuussineq naammanngitsoq

Pele Brobergip oqarnera naapertorlugu Kalaallit Nunaanni peqqinnissaqarfiup aaqqissuussaanikkut ilungersunartorsiorfiisa ilaat tassaavoq ataatsimoortumik peqqinnissaqarfeqannginnera taamaattumillu sillimaniarnerup tungaatigut maannamut aaqqissuussinerup naammannginnera.

- Nunatsinni peqqinnissaqarfeqanngilaq. Nuummi peqqinnissaqarfeqarpoq nunatsinni pisariaqartinneqartut affaannik isumaginnissinnaasumik. Sineriammiittut isumagineqanngillat, illoqarfimmiittulli isumagineqarput. Nakorsiarnissaminnut utaqqisut allattorsimaffiat takukkit... taamatut ingerlaannartoqarsinnaanngilaq, taanna oqarpoq. 

Taamaattumik Nuummi nakorsaqarniarneq peqqissaasoqarniarnerluunniit ajornartorsiutaanerpaanngilaq, partiip siulittaasua oqarpoq. 

- Ajornartorsiut tassaavoq peqqinnissaqarfiup kukkusumik aaqqissuussaanera, qitiusumik ingerlatsineq siunertarineqarmat. Sineriammi nunaqarfinni illoqarfinniluunniit ajornartorsiutinik suli aaqqiiffiunani. 

Taassumap Danmarkimi nakorsat peqqissaasullu illoqarfiit anginerit avataanni aamma amigaatigineqarnerat  taamaattumillu illoqarfiit anginerit avataanniiginnarnissaat qulakkeerumallugu attassiniarnermut tapeqartitaasarnerat ilaatigut maluginiaqquaa.

Danskilli amerlasoorpassuit minnertut namminneq nakorsaqartitaapput, taassuma ilassutigaa.

Kalaallit Nunaannili taamaattoqarnanilu taamaattoqalernavianngilaq, nakorsat nakorsiat paarlakaajaalluni sulisitaasarneq pissutaalluni, ilisarisimalerneq ajormatigit, taanna oqarpoq.

Jens-Frederik Nielsenip sulisut aalajangersimasumik utertarsinnaaniassammata, nikittaalluni aaqqissuussinerup aaqqissuunniarneqarsimanera, Peqqissutsimut Innarluutilinnut Naalakkersuisoqarfik sinnerlugu KNR-imut akissutigaa.

- Taamatut aaqqissuussineq peqqinnissaqarfiup sulisunik taartaagallaannartunik atorfinitsitsisarunnaarnissaanut iluaqutaangaassaaq. Tamatuma saniatigut annertusisamik aaqqissuussinerup kingunerisaanik, nunap immikkoortuini Nunattalu Napparsimmavissuani sulisussanik pisariaqartitsineq aaqqiivigineqassasoq, ilanngullugu oqaatigineqarsinnaasoq, naalakkersuisut siulittaasuat allappoq.

Aningaasassaqartinneqarpa?

Pele Brobergip kissaatigisaatut aaqqissuussineq allanngortissagaanni annertuumik allannguisoqartariaqassaaq.

Tamanna nammineq nassuerutigaa.

Tamannalu akisussaaq.

Taamaattumik nunap karsiata aningaasaatai taama annertutigisumik aaqqissuusseqqinnissamut naammannersut apeqqutaavoq.

- Taamaaliunnginnissatsinnut akissaqanngilagut, Pele Broberg oqarpoq.

- Naalakkersuisoqatigiilli aningaasanik aqutsisinnaanngitsut ataannarnissaannut akissaqarpugut? Naagga, tamanna aamma akissaqartinngilarput, taanna oqarpoq.