Naalakkersuisoqatigiit ulluni 100-ni: Nunarput nunat tamalaat aalisarneq pillugu katuffissuiniilissasoq

Nunarput nunat tamalaat aalisarneq pillugu kattuffissuini ataatsimiititaliarsuinilu Danmark avaqqullugu 2029 naatinnagu ilaasortaalersimanissaa naalakkersuisut sulissutigaat.

Allattoq Jens Thorin

juulip 16-at 2025 16:38

Kalaallit Nunaata aalisarneq pillugu nunat tamalaat kattuffissuinut ilaasortanngornissaa Naalakkersuisut sulissutigaat.

Danmark apereqqaarnagu kattuffissuarni taamaattuni oqaaseqarsinnaanissaq qinigaaffiup naannginnerani, tassalu 2029-utinnagu, piviusunngorsimassaaq.

Naalakkersuisut siulittaasuat Jens Frederik Nielsen, Naalakkersuisoqatigiit atanerminni ullumi ullut unnorujunnguineranni apeqqarissaarfigineqarluni taama oqarpoq.

Naalagaaffeqatigiinnermi katinngataasoq, inatsit tunngaviusoq 1953-imeersoq, allanngortinngikkaluarlugu, nunarput namminiussuseqarnerulluni nunanik allanik qaninnerusumik suleqateqassaaq.

Naalakkersuisoqatigiit tamanna anguniaraat, Naalakkersuisut siulittasuat, Jens Frederik Nielsen oqarpoq.

Assersuutigalugu aalisarneq pillugu nunat tamalaat kattuffissuinut ilaasortaasinnaaneq Naalakkersuisut maanna misissorpaat:

- Soorlu aalisarnermi ataatsimiititaliarsuit allallu. Uagut aalisartut nunagivaatigut. Aamma (aalisarneq) avammut tunisassiornitsini pingaarnerpaarpaavoq. Kisianni tassa namminiussuseqarluta ilaasinnaanngilagut. Taanna assersuutaannaavoq, Naalakkersuisut siulittasuat oqarpoq.

Danmark nunarput Savalimmiullu sinnerlugit aalisarneq pillugu kattuffissuarnut pingasunut ilaasortaavoq.

NAFO Atlantikup avannaata kippasissuani, nunatta Canadallu akornanni imartaq ilanngullugu, aalisakkanik – kapisillit minillugit - qalerualinnillu aalisarnermik aqutsinermik suliaqarfiuvoq. Tamaani aalisakkat nungutsaaliorneqarnissaat pisuussutillu atorluarneqarnissaat aamma suleqataaffigaa.

Ilaasortai: Canada, Cuba, Danmarki Savalimmiut aamma Kalaallit Nunaat sinnerlugit (DFG), Frankrigi St. Pierre aamma Miquelon sinnerlugu, Island, Japan, Norge, Rusland, Tuluit Nunaat, Korea Kujalleq, Ukraine aamma USA.

NEAFC NAFO-mut assinguvoq, Atlantikulli kangisissortaa nakkutigisaralugu.

NEAFC-ip oqartussaaffigisani aalisakkat soorlu avaleraasartuut, ammassassuit, saarullernat aamma suluppaakkat nunani sinerialinni isumaqatiginninniutigineqartarput. Kalaallit Nunaat avaleraasartuunut, ammassassuarnut suluppaakkanullu nunaavoq sinerialik aamma ammassassuit saarullernallu pillugit alaatsinaattutut peqataasarluni. NEAFC pillugu paasisaqarnerugit.

Ilaasortai: Qallunaat Nunaat, Savalimmiormiut Kalaallit Nunaallu sinnerlugit (DFG), EU, Island, Norge, Tuluit Nunaat aammalu Rusland.

NASCO pillugu isumaqatigiissummi kapisileqatigiit Atlantikup Avannaaniittut pineqarput.

Ilaasortai: Canada, Danmark Savalimmiut Kalaallillu Nunaat sinnerlugit, EU, Norge, Tuluit Nunaat, Rusland aamma USA.

NASCO-p ataani West Greenland Commission, tassa Kalaallit Nunaata Kitaani kommissioni, Canadamit, EU-mit, USA-mit aamma Kalaallit Nunaat sinnerlugu Danmarkimit ilaasortaaffigineqarpoq.

Aalisarneq pillugu kattuffissuit sorliit nunatta ilaasortaffigilissanerai, Naalakkersuisut siulittaasuata oqaatiginngilaa.

Kisianni nunat pingasut naalagaaffeqatigiiusut suleqatigiissutigaat.

- Suliaq ingerlavoq. Tamakkua ulluleqqinnaarneqarsinnaanngillat. Oqaloqatigiissutigineqarput nunat pingasut akornanni. Kisianni siunertarput taannaavoq, aamma neriuppunga piffissaq ungasippallaanngitsumi angusaqarfiujumaartoq.

Kisianni ilaasortanngornissaq qinigaaffiup uuma naannginerani naammassiumaarlugu, qinigaaffiullu qiterpaannginnerani akissutissarsiassat qanoq ikkumaarnerinik paasisaqareersimassallutik naatsorsuutigaa.

Naalakkersuisut siulitaasuannik Jens Frederik Nilsenimut apeqqarissaarneq tamakkerlugu KNR TV-kkut unnugu nalunaaqutaq 19.20 isiginnaarsinnaavat.

Illit isummat pingaartittaqaarput. Nutaarsiassaq pillugu isorisat nersualaarinerillu uani tikilluaqquagut.