Instituti: Nunatsinni inuit pisinnaatitaaffiisa pitsaasumik alloriarnerat
Inuit pisinnaatitaaffiinut tunngasut pitsanngoriarsimapput. Tamanna Inuit Pisinnaatitaaffiinut Institutip ukiumut nalunaarusiornermini allappaa, taannalu Inatsisartunut sapaatip akunnerata siuliani tunniuppaa.
Instituti Kalaallit Nunaat tamakkerlugu inuit pisinnaatitaaffiinut suliniuteqarfiuvoq.
Arnat naartunaveersaasersorneqarsimasut danskit ministeriunerannit Mette Frederiksenimiit, Danmark sinnerlugu, utoqqatserfigineqartut 2025-mut nalunaarusiami aamma ersersinneqarpoq.
Arnat naartunaveersaaserneqarsimasut - aamma kalaallit allat, danskinit sumiginnarneqarsimasut - taarsiivigineqarnissamik qinnuteqarfissaannik, danskit naalakkersuisui saammaasseqatigiinnissamut aningaasaateqarfimmik pilersitserusuttut, ministeriunerup utoqqatsernerminut atatillugu oqaatigaa.
Inuit Pisinnaatitaaffiinut Institutip pisortaata, Johan Bussep tamanna pitsaasutut nalilerpaa.
- Arnanut niviarsiaqqanullu naartunaveersaaserneqarsimasunut paasinninnermut aammalu utoqqatsernermut, taamatut aalajangersimasumik malitseqartitsilluni tapersiissuteqarnissaq, pingaaruteqarpoq.
- Inuttut pisinnaatitaaffiit unioqqutinneqarneranni taarsiiffigineqarnissamut piumasaqartoqarsinnaavoq, taanna oqarpoq.
Uppernarsaatissatut piumasaqaatit qaffasissut
Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit Siunnersuisoqatigiivi (IPPS) arnat naartunaveersaaserneqarsimasut taarsiivigineqarsinnaanissaannut inatsisissatut siunnersuutip immikkoortuinik apriilimi isornartorsiuipput.
Johan Bussep aamma pitsaanerulersinnaanerarpaa. Tassami pisut kingunerlutsiffiusut pineqarsinnaapput.
- Taamaammat uppernarsaateqarnissamut qanoq piumasaqaateqartoqarnissaa ersarissarneqassasoq innersuussutigaarput, taamaaliornikkut uppernarsaanissamut piumasaqaatit qaffasippallaartinneqassanatik, taamaalilluni arnarpassuit taarsiissuteqarfigineqarnissamut mattunneqassanatik, taanna oqarpoq.
Inatsisissatut siunnersuusiorneq folketingimut qinersisoqarnerata nalaani unitsinneqarallarput. Danskit naalakkersuisortaavisa tunngavianni nutaami naalakkersuisut inatsisissatut siunnersuummik ’piaartumik’ suliaqassasut allassimavoq.
Saammaateqatigiinnissamut aningaasaateqarfik, danskit naalakkersuisuisa pilersikkusutaat pillugu suli nutaarsiassaqanngilaq. KNR-ip danskit peqqinnissamut ilageeqarnermullu ministeriat, Ida Auken apersorniarsaraa.
Suliamik isumaginninnerup sivisussusaa sammineqartoq
Eqqartuussiveqarnermi aamma pitsanngorsaateqartoqarpoq.
Inuit Pisinnaatitaaffiinut Instituttip oqarnera naapertorlugu pinerluuteqarsimasunik isumaginnittoqarfik aamma inatsisinik atuutsitsinermik suliassaqarfik arlalinnik suliniuteqarfigineqarlutik pitsanngorsaavigineqarput.
Pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfimmi inissat 70-inut ilaatigut amerlineqarput.
Europap Siunnersuisoqatigiivisa Naalliutsitsisarneq pillugu ataatsimiititaliaata Nuummi pineqaatissinneqarsimasunut inissiisarfiup ulikkaaveqqanera siorna isornartorsiorpaa.
Danskit naalakkersuisuisa nunatsinni inatsisinik atuutsitsinermi pitsanngorsaanissamut pilersaarut 2030-p tungaanut 850 millionit koruuninik aningaasartaqartoq siorna aggustimi saqqummersippaat.
Inuit Pisinnaatitaaffiinut Institutip Domstolsstyrelsip suliamik isumaginninnerup sivisussusaa pillugu kisitsisinik nalunaarsuinissaa saqqummersitsisarnissaalu aamma Kalaallit Nunaanni eqqartuussivinni paasissutissanik katersuivimmik naammaginartumik pilersitsisoqarnissaa innersuussutigaa.
- Paasissutissanilli, Kalaallit Nunaanni pisinnaatitaaffiit pillugit inissisimanermik ersarissumik takutitsisinnaasunik pissarsisinnaaneq suli amigaatigineqarpoq. Kalaallit Nunaanni eqqartuussivinni it-kkut aaqqissuussaanerit nutarsarneqarnissaanik qulakkeerinninnermut atatillugu, Domsstolsstyrelsenip Kalaallit Nunaanni eqqartuussinerit piffissap naammaginartup iluani naammassineqarnersut pillugit ersarissuseq ilaatigut qulakkeertariaqarpaa, nalunaarusiami allassimavoq.
Kalaallit Danmarkimi innuttaasut
Danmarkimi innuttaasut, kalaallisut tunuliaqutaqartut inatsisitigut illersugaanerat nalunaarusiami aamma erseqqissaatigineqarpoq.
Kalaallit meeqqat Danmarkimi angerlarsimaffiup avataanut inissinneqartut ukiuni kingullerni sammineqangaatsiarput..
VISO-mi immikkoortortamik immikkut ittumik, angerlarsimaffiup avataanut pinngitsaaliilluni inissiineq pillugu sulianik misissuisussamik pilersitsisoqarnera institutip erseqqissaatigaa.
Danskit naalakkersuisuisa tunngaviini nutaani kalaallit meeqqat inissinneqarsimasut pillugit suliat tamarmik misissorneqarnissaat anguniakkatut allassimavoq. Tamanna pitsaasuusoq, Johan Bussep oqaatigaa.
- Misissuutinik atuineq kukkusumik aalajangiititsisinnaasoq paasineqareernerani taamaaliortoqarnissaa eqqortuusoraarput. Tassami angajoqqaat meeraannik arsaarinninneq pineqartillugu suliat soorunami ilungersunarluinnartuupput.
- Meeqqanik inissinneqarsimasunik angajoqqaavimminni angerlarsimasinnaagaluartumik peqaratarsinnaavoq. Tamanna akuersaarneqarsinnaanngilluinnarpoq, taamaammat suliat tamarmik misissorneqarniarnerat tikilluaqquarput, institutimi pisortaq oqarpoq.
KNR-ip danskit isumaginninnermut ministeriat, Monika Rubin danskit naalakkersuisuisa angerlarsimaffiup avataanut inissiisarnermut tunngatillugu anguniagai pillugit aamma apersorniarsaraa.
Institutittaaq kalaallit arnat naartulinnginnerminni, naartunerminni ernereernerullu kingorna danskit peqqinnissaqarfiannit naapitaqartarnerat pillugu nassuiaasumik nutaamik nalunaarusiorlutik erseqqissaatigaa.
- Danmarkimi kalaallit arlallit peqqinnissaqarnermi oqartussanik naapitsinermi ajornartorsiutinik nalaataqartarnerat ullumikkullu eqqarsaatigineqarluartannginneratut pasitsaassinnaasarput suliaqarnitsinni pissutaavoq, Johan Busse oqarpoq.
Taamaammat misissuineq kalaallit arnat peqqissutsimut pisinnaatitaaffiinik aamma nunat inoqqaavinut immikkut pisinnaatitaaffiinik tapersersuinissaq pillugu suliarineqarpoq.
Nalunaarusiaq suli saqqummiunneqanngilaq.
