Sammisaq: Spiralilersuineq

Immikkut ilisimasallit spiralinut tunngatillugu suliami inuit pisinnaatitaaffiinik unioqqutitsinerit maanna misissoreeraat

Naalakkersuisut ukiup aappaa avillugu matuma siorna misissuinermik aallartitsipput, ilaatigut spirali pillugu suliaq inuiannik nungusaanerusimanersoq misissorneqarniassammat. Naliliineq maanna tusarfigaat.
Danmarkimi ministeriunerup Mette Frederiksenip arnat spirali pillugu kanngunartuliami eqqugaasut siorna septembarimi utoqqatserfigai. Assi © : Mads Claus Rasmussen/Ritzau Scanpix
februaarip 06-at 2026 12:15
Nutserisoq Tabetha Kreutzmann

Kalaallit arnat tusindillit 1960-ikkunni ukiunilu qulikkuutaani tulliuttuni  spiralilerneqarmata, naalakkersuisunut siulittaasuusimasup Múte B. Egedep (IA) oqarneratut "toqqaannartumik inuiannik nungusaanerua"?

Immikkut ilisimasallit spirali pillugu suliami inuit pisinnaatitaaffiinut tunngasut apeqqutit taakku allallu ukiup aappaa avillugu misissorpaat.

Naalakkersuisut spirali pillugu kanngunartuliamut tunngatillugu inuit pisinnaatitaaffii pillugit siorna aggustimi misissuinermik aallartitsipput.

 

Ilisimatuut uku misissussavaat

  • Inuit pisinnaatitaaffiinik unioqqutitsineq misissussavaat.
  • Spiralilersuisoqarsimanera arnanut kinguaariinnut arlalinnut qanoq sunniuteqartigisimanersoq misissussavaat.
  • Suliaq arnanut qanoq kingunerluuteqarsimanersoq inuiaqatigiinnullu qanoq sunniuteqarsimanersoq misissussavaat.
  • Nunap inoqqaavisa arnallu namminneq timiminnut pisinnaatitaaffii qaangerneqarsimanersoq qanorlu kingunerluuteqarsimanersut misissussavaat.
  • Peqqinnissaqarfimmi sulisut peqqinnissaqarfiup nunatsinnit 1992-imi akuersissuussaffigineqalernerata kingorna niviarsiaqqanut arnanullu namminneq akuersissuteqanngitsunut tulleriissaakkamik naartunaveersaasersuisimanersut misissussavaat.
  • Spiralilersuisoqarsimanera arnanut eqqugaasimasunut ullumikkut qanoq sunniuteqarnersoq misissussavaat.
  • Suliaq inuiannik nungusaanertut nassuiaatigineqarsinnaanersoq nalilissavaat. Uani Naalagaaffiit Peqatigiit inuannik nungusaasoqartarnera pillugu isumaqatigiissutaannut atatillugu inuiannik nungusaaniartoqarsimanersoq nungusaasoqarsimanersorluunniit misissorneqassaaq.

Tusarfik: Naalakkersuisut - Inuussutissarsiornermut, Niuernermut, Aatsitassanut, Inatsiseqarnermut Naligiissitaanermullu Naalakkersuisoqarfik

Naalakkersuisut misissuinerup inernera maanna tiguaat. Inatsisinik atortitsinermut naalakkersuisoqarfik tusagassiuutinut nalunaarummi tamanna ilisimatitsissutigaa.

- Naartunaveersaasersuisimanermut suliassap inuit pisinnaatitaaffiinut tunngasortaannik immikkut ilisimasallit nalilersuinerat maannakkut tigugatsigu ulloq pingaaruteqartorujussuuvoq. Amerlasuut nalunaarusiap inerniliussallu atuarsinnaalernissaat utaqqigaat ilisimavarput, inatsisinut atortitsinermut naalakkersuisoq Naaja H. Nathanielsen (IA) tusagassiuutinut nalunaarummi oqarpoq.

Naalakkersuisut spirali pillugu suliaq Naartunaveersaasersuisimanermut suliassatut taavaat. 

Utaqqeqqilaartariaqarneq

Immikkulli ilisimasallit qanoq isummernersut paasitinnagu suli naammagittartariaqarpugut.

Naalakkersuisut misissuineq maanna misissuleruttorlugulu isummerfigileruttoraat, Naaja H. Nathanielsen nangilluni ilisimatitsivoq.

Taamatullu taanna taamaallaat tuluttut pigineqarmat tamanut saqqummiunneqannginnerani kalaallisuunngorlugu nutserneqassaaq. Tamanna sapaatip-akunnerisa arfinillit missaannik sivisussuseqassangatinneqartoq, tusagassiuutinut nalunaarummi allassimavoq.

Politikerit arlallit arnat tusindilikkaat spiralilersorneqarnerat  inuiannik nungusaanertut taagorpaat. Arnarpassuit akuersinertaqanngitsumik spiralilersorneqarneqarnertik tarnikkut ikeqalissutigisimallugu oqaluttuaraat. Niviarsiaqqat ilai 12-iinnarnik ukioqarlutik spiralilersorneqarput. 

Múte B. Egede DR-ip aallakaatitassiaani Deadlinemi apersorneqarami, spiralilersuineq inuiannik nungusaanertut taavaa. 

- Danskit naalagaaffiata tungaaniit kalaallit inuiaqatigiivinik toqqaannartumik inuiannik nungusaaneruvoq. Taama oqarnissamut maanna tunngavissaqarpoq, Múte B. Egede decembarimi 2024-mi oqarpoq.