Danskit partiivi Kalaallit Nunaannut qanoq neqeroorsinnaappat?
Allaaserisaq pingasunngornermi ualikkut ataatsimut nutarterneqarpoq, Christian Friis Bach-ip qinigaaqqinngitsoornera ilanngunneqarpoq.
Folketingimut marlunngornermi qinersisoqareernerani isumaqatigiinniarnerit pissanganarpasipput. Immaqa pissanganarpallaalaartutut taaneqarsinnaapput.
Saamerliit talerperliillu 90-inik amerlanerussuteqarsinnaapput, taamaattumillu isumaqatigiinniarnerit sivisusinnaapput.
Naaja H. Nathanielsen (IA) aamma Qarsoq Høegh-Dam (N) nunatsinni taaguunneqarnerpaapput taamaalillutik Folketingimut ilaasortanngorput.
Inuit Ataqatigiit 28,6 procentinit taaguunneqarput Naleraq 24,6 procentinit.
Partiit taakkua arlaannaataluunniit kina ministeriunertut toqqassanerlugu qinersinissaq sioqqullugu oqaatiginngilaat. Apeqqulli unaavoq, partiit Kalaallit Nunaannut sumik neqeroorsinnaappat?
Socialdemokratit politikkikkut oqaaseqartartuat Christian Rabjerg Madsen, KNR-imit qinersinerup unnuaani apersorneqartoq, aperigaanni, partiip naalagaaffeqatigiinnerup nukittorsarnissaanik pingaartitsinera qularutissaanngilaq.
- Taamaalilluta suleqativut pitsaasut Kalaallit Nunaanniittut qanimut oqaloqatiginissaat pingaarteqaarput, Christian Rabjerg Madsen oqarpoq.
Kalaallit Nunaanni partiit tamarmik peqqinnissaqarfimmut tunngatillugu Danmarkimit ikiorneqarnerunissaq kissaatigaat. Socialdemokratiet suliassaqarfinnut Kalaallit Nunaata akisussaaffigisaanut tapersersuinissamut piareersimappat?
- Unnummut neriorsuisinnaanngikkaluarlunga ammaffiginnittuaannarnerput neriorsuutigisinnaavara. Nunat pingasut tamarmik peqatigalugit, naalagaaffeqatigiinnerup tamatsinnut nuannaarutaasumik iluaqutissartalimmillu nukittorsarneqarnissaa uagutsinnut pingaaruteqarluinnarpoq, taanna oqarpoq.
Siunissaq ungasinnerusoq aamma eqqarsaatigalugu namminiilivinnissaq kissaatigineqarpoq. Danskit naalakkersuisui Socialdemokratimik siulersorneqarlutik Kalaallit Nunaata namminiilivinnissaannut ikiussavaat?
- Ataatsimoorneq nunat pingasut tamarmik iluaqutigisassaannik nukittorsarusupparput. Kisianni aamma erseqqissartariaqarparput Kalaallit Nunaata siunissaa Københavnimi, ullumikkut nikorfaffitsinni, aalajangiiffigineqassanngimmat, Kalaallit Nunaannili aalajangiiffigineqassammat.
Periutsit nutaat ammaffigigai
Aamma talerperlerni partiit annersaanni Venstremi Kalaallit Nunaannik suleqateqarnerup nukittorsarneqarnissaa kissaatigineqarpoq. Taama oqarpoq saamerliit partiianni politikeri Christian Friis Bach, taannalu Nunanut allanut tunngasunut ataatsimiititaliami siulittaasutut Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartunik piffissami kingullermi suliaqartorujussuuvoq.
- Kalaallit Nunaata siuariartornera tapersersorusupparput, aamma Kalaallit Nunaannit pingaarnersiuineq pillugu oqaloqatigiilluartariaqarpugut.
Aammattaaq partiip maannakkut aaqqissuussaanerup nutarterneqartariaqarsinnaanera ammaffigaa.
Naaja H. Nathanielsenip danskit naalakkersuisunngortussat namminersorneq pillugu inatsit tunngaviusumillu inatsisip allanngortinneqarnissaat tapersersussagaat, ilaatigut qineqqusaarutigaa. Kalaallit Nunaata naligiinneq piviusoq ukiorpassuarni kissaatigaa tamannalu anguniarlugu aaqqissuussaaneq maanna atuuttoq eqqarsaatigeqqinneqassaaq, Naaja H. Nathanielsen isumaqarpoq.
Taamaattumik danskit isumaqatiginninniarnermi aqutsisuat, Danmarkip Kalaallit Nunaata “nunanut allanut tunngasutigut politikkikkut aalajangiisinnaatitaanerulernissaa” piareersimaffigineraa apeqqutigissallugu, Naaja H. Nathanielsen Altinget Arktisimi allappoq.
Christian Friis Bachip Kalaallit Nunaata, Danmarkip Savalimmiullu naalagaaffeqatigiinneq ataatsimut nukittorsarsinnaassagaat, neriuutigaa.
- Imaassinnaavoq aalajangeeriaaseq allanngortinneqartariaqartoq, ataatsimiittarnerlu allanngortinneqartariaqartoq tamannalu Kalaallit Nunaat Savalimmiullu peqatigalugit Venstremit oqaloqatigiissutigerusupparput, taanna oqarpoq.
Sakkortuumik isornartorsiuineq
Tamanna saamerliit ilaasortaata misilittagaqarfigilereerpaa.
Inatsisartunut ilaasortat Kalaallit Nunaat pillugu ataatsimiinnernut qaaqquneqanngimmata, Nunanut allanut tunngasunut ataatsimiititaliami siulittaasutut Inatsisartuni nunanut allanut sillimaniarnermullu ataatsimiititaliap siulittaasuanit Pipaluk Lyngemit (IA) sakkortuumik isornartorsiorneqarpoq.
Christian Friis Bachilli oqarnera naapertorlugu, isumaqatigiinnginneq suleqatigiilluarnermik kinguneqarpoq.
- (Inatsisartunut ilaasortat aaqq.) Naligineqartutut aalajangiinernullu peqataatinneqarnerusutut misiginissaat qulakkeerniarlugu iliuuseqarluarpugut, taanna oqarpoq ilassutigalugulu, ajornartoornermit Pipaluk Lyngelu ikinngutigiilersimallutik.
Christian Friis Bach folketingimut qinersisoqarnerani qinigaaqqinngitsoortoq pingasunngornermi ualisoq paasinarsivoq. Taanna Folketingimut inuulluaqqusilluni aalateriinnartariaqarpoq.
DF: Namminiilernissamik oqalunneq taamaatinneqarli
Naak IA-p Naleqqallu kina toqqarniarnerlugu suli oqaatiginngikkaat, unali isumaqatigiissutigisinnaavaat: Danmarkimi naalakkersuisut Dansk Folkepartimik ilaasortallit tapersersorumanngilluinnarpaat.
Partiilli siulittaasua Morten Messerschmidt aperigaanni, Kalaallit Nunaat assigiinngitsorpassuarnik neqeroorfigineqarsinnaavoq, ilaatigut toqqissisimanermik.
- Namminersornermut inatsit atorunnaarsillugu piviusorsiortumik siunissaqarpugut, tassani pissutsit piviusut ammasumik eqqartorsinnaavagut qatanngutigiittullu immitsinnut illersorluta, taanna oqarpoq.
Sunaana siunissamut piviusorsiorneq illit siunnersuutigigit?
- Tassa una, Namminersornermut inatsit atorunnaarsinneqassasoq, taamaaliornikkut Kalaallit Nunaanni inuit 50.000-it namminiilivinnissamik nalunaaruteqarsinnaanerat eqqarsaatigiunnaassavarput. Nunarsuarmi kialluunniit Kalaallit Nunaata namminiilivinnissaa upperinngilaa.
Aammattaaq Dansk Folkeparti Kalaallit Nunaanni suliassaqarfiit tungaatigut ikiuukkusuppoq – aamma Kalaallit Nunaata nammineq akisussaaffigisaani ikiuunnissaminut piareersimavoq.
- Danskit kalaallinik ikiuisorujussuupput, aamma kalaallit Danmarkimiittut Danmarkimut pitsaasumik tunniussaqartut amerlapput. Uanga isummanni qatanngutigiittut imminnut ikioqatigiittutut ippugut, Morten Messerschmidt oqarpoq.
