‘Eskimovejimit’ ‘Silavejimut’: Aqquserngup aqqa oqallisaaqisoq maanna allanngortinneqartoq

Aarhusimi aqqusineq ‘Eskimovej’-imik marsip aappaannit ateqarunnaassaaq. Aqqusinermi Aarhusimi Kalaallit Illuata aamma kalaallit Danmarkimi ilinniartut peqatigiiffiata Avalap noqqaassuteqarnerata kingunerisaanik ‘Silavej’-imik ateqalissaaq. DR taama allaaserisaqarpoq.

Aarhusip kommuniata aqquserngup aqqata allanngortinneqarnissaanik siorna noqqaassuteqartoqarnerata kingunerisaanik allannguinissaq aalajangerpaa. Tusarniaasoqarnerata kingorna aqqusinermi tassani najugaqartut, Kalaallit Illuata, Avalap kommunillu oqaluuserinninnerata kingorna aalajangiisoqarpoq.

Aalajangerneq Aarhusimi Kalaallit Illuanni pisortap nuannaarutigaa.

- Oqaatsip (eskimo aaqq.) pisoqalisimanera aamma naggueqatigiinnit inunnit amerlasuunit kalaallinillu nikaginnippaluttutut isigineqartarnera pissutigalugu allannguisoqarnissaa kissaatiginikuuarput, Marie Annelise Kahlig KNR-imut oqarpoq.

Aqqusineq 1942-mi atserneqaqqaarpoq, taannalu Aarhusimi Polarkvarterimiilluni. Maannali ukiut 84-it qaangiuttut Silavej saqqummiunneqarpoq.

- Oqaatsit taamani allatut paasineqartarput. Taamaammat qanga pisimasunik eqqartuussinissaq pineqanngilaq, piffissamili maanna akisussaaffimmik tigusinissamut tunngassuteqarluni. Oqaatsit allanngoriartortarput, Aarhusip illoqarfiani avatangiisit ataqqinninnermik, naligiissitsinermik ilanngutititsinermillu aamma ilaqassasut isumaqarpugut, Marie Annelise Kahlig oqarpoq.

Aqquserngup aqqa kulturikkut isumaqarluinnartoq

Inuit Circumpolar Councilip taaguut eqqortoq inuit-iusoq 1977-imili siunnersuutigaa.

Taamaammat Marie Anneliste Kahligip Aarhusimi kommunip tusaaniarnera nuannaarutigaa.

- Kommunip aqqusinermilu najugaqartut suleqatigilluarneqarput. Atuuttussanngortinneqarnera tusaaneqarnitsinnut takussutissaavoq, taanna oqarpoq.

Aarhusimi Teknikkimut Avatangiisinullu immikkoortortami rådmandip, Nikolaj Bangip aqqanik allannguineq Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni illugiissumik ataqqinninnermik takutitsisoq tusagassiuutinut nalunaarummi oqaatigaa.

- Naalagaaffeqatigiinneq tatigineqangaatsiarpoq. Taamaammat immitsinnut ataqqeqatigiinnissarput aatsaat taama pingaaruteqartigivoq. Kalaallit Illuutaata Avalallu aqquserngup aqqanik allannguinissaq kissaatigaat, tamannalu isumaqarluartumik pingaaruteqarluinnartumillu taarserneqarpoq, taanna tusagassiuutinut nalunaarummi allappoq.

Aqquserngup aqqa ‘Silavej’ Kalaallit Illuutaannit Avalammiillu siunnersuuteqartoqarneranik aalajangerneqarpoq.

- Ataatsimoorluta sila toqqarparput, pissutigalugu kalaallisut oqaaseq silamut, nunarsuarmut, silarsuarmut, isummamullu tunngassuteqarmat, kulturikkullu isumaqangaatsiarluni. Aamma inuit pinngortitallu akornanni atassuteqarnermut takutitsivoq, Marie Annelise Kahlig oqarpoq, nangillunilu:

- Aqqusineq najugaqarfinni Polarkvarteriniippoq. Avalammit ilinniartut ilaata annerusumik isiginnittoqaruni Issittumi ilisimasassarsiorneq Issittumilu inuuneq inuup silallu akornanni atassuteqarnermi aatsaat pisinnaasoq oqaatigaa.