Amerlanerussuteqartut umiarsuarnik issittumiittussianik nutaanik tallimanik Danmarkimi umiarsualiortoqarnissaa kissaatigigaat

Frederikshavnimi naalagaaffiup sakkutuut umiarsuaannik umiarsualiorfissaa naammassineqarpat, umiarsuit alapernaarsuutit issittumiittussat tallimat nutaat, sakkutuut umiarsuaataat pisoqalisut taarserniarlugit pisiarineqartut, tassani sananeqassapput.

Tamanna illersornissamut ministeriaqarfimmit tusagassiuutinut ataasinngornermi nalunaarummi atuarneqarsinnaavoq.

- Umiarsualiornermi periusissamik aalajangernermi, taamaaliornermilu Danmarkimi umiarsualiorfinnik amerlanerusunik Frederikshavnimilu umiarsuarnut katiteriffimmik atuilernissamik qulakkeerinninnikkut, Danmarkip umiarsualiornermut tunngasutigut inissisimanerata nukittorsarneqarnissaa qulakkiissavarput, danskit illersornissamut ministeriat Troels Lund Poulsen oqarpoq.

Danmarkimi umiarsualiornerup Danmarkip pilersuinikkut isumannaatsuunissaanut, piffissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu iluaqutaassasoq, taassumap nassuiaatigaa.

Umiarsuit Thetisimik taaguutillit ukiunik 40-ngajannik pisoqaassusillit taarserniarlugit, umiarsuarnik issittumi atorneqartussanik nutaanik pingasunik pisisoqarnissaa, politikkikkut amerlanerussuteqartut  ukiup ataatsip matuma siorna isumaqatigiissutigaat. Umiarsuit pisiassat pillugit isumaqatigiittoqarnerata kingorna marlunnik Østersømi, Issittumi Kalaallit Nunaannilu atorneqartussanik, ilaneqarput.

2030-mi piariissasut

Umiarsuarnut tunngatillugu pisiortorfissamik suli isumaqatigiissuteqartoqarsimannginnera, politikerit arlallit isornartorsiortarpaat.

Illersorneqarnissamut ministeriaqarfik ataasinngornermi ilisimatitsivoq sakkutuut umiarsuaasa piginnaassuseqarnissaannut sakkutuut innersuussuteqassasut, isumaqatigiittoqassallunilu taakku sumi umiarsualiarineqassasut. 

Umiarsuit klassi sorlermiissanersut, umiarsuit qanoq ittuunerinut klassimik pineqartarneri matumani pineqarnerpoq, qanorlu sakkulersorneqarnissaannut  piginnaasaqartinneqarnissaat aamma sunik qanorlu suliaqartinneqarnissaannut, umiarsuit qanoq  akeqartinneqarnissaannut aalajangiisuussapput.

Assersuutigalugu dronenik qanoq useqartigisinnaaneri dronellu qanoq atortorissaarutigissaartigissanersut aamma aqqartartunik ujaasisinnaallutillu saassussisinnaassanersut apeqqutaavoq.

Umiarsuarni nutaani siulleq pilersaarutit malillugit 2030-mi piariissasoq, tamanna siusinnerusukkut oqaatigineqareerpoq.
Naalagaaffiup Frederikshavnimi umiarsualiorfimmik piginnittuunissaa aamma aalajangerneqareerpoq. Umiarsualiorfimmi katiteriffissaq issittumi umiarsuarnit suli anginerusunik umiarsualiortarfittut siunissami atorneqarsinnaanngortussanngorlugu ilusilersorneqassaaq.
Taama aalajangiinerit siunnersuisarfimmit misissuinerit tunngavigalugit pipput.

USA isumaqatigiinniaqatigigaat

Illersornissaq pillugu isumaqatiginninniartartut umiarsuarnik sorsuutinik anginerusunik sakkortunerusunillu nutaanik pisinissaq suli eqqartorpaat. Illersornissamut ministeri isumaqarpoq, Danmark ikiorteqarnani taamaattunik umiarsualiorsinnaanngitsoq.  

Danmarki imarsiornerup tungaatigut ilisimasaqarluartuuvoq, umiarsualiorfissuaqanngilarli taakkunani umiarsuarnik anginerusunik umiarsualiortoqarsinnaanani umiarsuassanillu aamma angisuunik katiterisoqarsinnaanani, taama tunngavilersortoqarpoq.

Danmarkip Isittumiinnini sakkulersorfigigaluttuinnalerpaa, soorlu Danmarkimi naalakkersuisut Illorsorneqarfiullu neriuutigigaat aamma utaqqigaat Nato sakkutuunik amerliartuinnartunik ataavartumik Issittumiittussanik inissiissasoq.  

Tamanna Amerikamiut piumasaqaataannik arlalitsigut pissuteqarpoq, USA-mi præsidentip Donald Trumpip, Kalaallit Nunaata tiguarnissaanut sakkulersortoqannginnissaa neriorsuutigisinnaannginnerariarlugu sakkutuulersorlutik tiguaanaviannginnertik kingorna oqaatigaa.

Danmarkip Kalaallit Nunaatalu USA aaqqiissummik ujartueqatigalugu maanna isumaqatigiinniaqatigaat.

/ritzau/