Jens-Frederik Nielsen apersorneqarnermini: - Pissutsit ilungersunarput. Tamanna ullut tamaasa uppernarsineqartarpoq
Naalakkersuisut siulittaasuata Jens-Frederik Nielsenip (D) Nunarput nunarsuarmi tamarmi naalakkersuinermik ingerlatsinermi ajornartorsiummit aniguisitsisariaqarnera pillugu Kalaallit Nunaata Danmarkillu oqaluttuarisaaneranni nutaajunerusumi ulluni makkunani suliassat aatsaat taama pingaaruteqartigaat.
Taamaattumik pissutsit ullut tamaasa - nalunaaquttap-akunneri tamaasa - qanoq innerat pimoorusserpalulluni oqaluttuaraa.
- Ulluni ilungersunartuni tamaviaarpugut.
- Pisuni ukunani Kunngeqarfimmilu ataatsimoorpugut. Nunatsinni pissutsit pillugit avissaartuunnissamut maanna piffissaanngilluinnarpoq, taanna oqarpoq.
USA-p præsidentiata Donald Trumpip Kalaallit Nunaannik tiguaarusunnini arlaleriarluni oqaatigeqattaarpaa. Tamassumalu anguniarnissaanut sakkutuulersornissani tunuarsimaarutiginnginnerarpaa.
Nunanut allanut ministerit pingasut Vivian Motzfeldt (S), Lars Løkke Rasmussen aamma Marco Rubio USA-mi præsidentip tullersortaa J.D. Vance peqatigalugu Washingtonimi præsidentip illorsuani ullumi pingasunngornermi ataatsimeeqatigiissapput.
Naak Donald Trumpip Kalaallit Nunaat pillugu kissaatini ukioq ataaseq sinnerlugu tusagassiuutitigut saqqummiuttarsimagaluaraa, nunat taakku pingasut siullermeerlutik qanimut oqaloqatigiilerput.
- Neriuppunga ataatsimiinnerup kingorna nalinginnaanerusumik ataqqinnippalaartumillu oqaloqatigiissinnaanngussasugut, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq nangillunilu:
- USA-p sunarpiaq kissaatigineraa naalakkersuisut tungaannit paaserusupparput. Nunat killiit suleqatigiinneranni, uagut nuannaarutigeqalugu peqataaffigisatsinni ukiorpassuarnilu ilumoorfiginnilluta sulissutigisimasatta iluani, assigiinngitsorpassuit suleqatigiissutigiissutigisinnaavagut.
USA-p tusarliussassasi akuerinngippagit pissutsit qanoq ittut inissisimaffigilissavagut?
- Pissutsit ilungersunarput. Aallaqqaammulli tusarliussatta akuerineqarsimanerannut takussutissaqanngilaq. Pissutsit, pingaartumik uagutsinnut, ilungersunartuupput, nunarsuulli sinneranut aamma, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq.
Naatsorsuuteqarluta iliuuseqassanngilagut
KNR-ip Sermitsiallu Jens-Frederik Nielsen ministeriuneqarfimmi tusagassiortunik marlunngornermi katersortitsinermit uteqqammersorlu Københavnimi Kalaallit Nunaata sinniisoqarfiani apersorniarlugu naapippaat.
Tusagassiortunik katersortitsinermi - ministeriuneq Mette Frederiksen sanileralugu - oqariartuutaasoq paatsuugassaanngilaq.
Kalaallit Nunaata USA pinnagu Danmark toqqaraa, Jens-Frederik Nielsen tassani oqarpoq. EU, Nato aamma Kunngeqarfik Danmark.
Nunatsinni aaqqiagiinngissuteqarnissamut piffissaanngitsoq aamma oqaatigaa. Piffissami pisoqarfioqisup nalaani aamma aaqqiagiingissuteqartoqarpoq. Ilaatigut Nuuk Washingtonillu akornanni – Danmark avaqqullugu – oqaloqatigiittoqarsinnaannginnera danskit kalaallillu politikeriisa akornanni aaqqiagiinngissutaavoq. Tamanna DR-ip oqaluttuaraa.
- Naalagaaffeqatigiinnermi oqaluuserisassagut oqaluuseriuarpagut. Piorsaassaagut, nutarsaassaagut pitsaanerusumillu iliortariaqarpugut. Naligiilluinnartariaqarpugut. Sisamaqalerusunnitsinnilli tamanna isumaqanngilaq, taanna itisiliivoq.
- Inuiaqatigiittut nammineersinnaasutut akuerineqareerpugut. Pisinnaatitaaffik taanna nammineq atortariaqarparput. Pisinnaatitaaffipput qanoq atussaneripput allanit naalakkersuutaasussaanngilaq. Tamannalu aalajangiusimavarput. Tamanna naqissuserusuppara.
Naalagaaffeqatigiinnerup aaqqissuussaanerata siunissami allanngortinneqarnissaa Jens-Frederik Nielsenip takorlooruminaatsinngilaa.
- Tamannali maanna sammivallaarunnaartariaqarparput, maannami pingaarnerusumik suliaqarpugut.
Isumaqarpit namminiilivinnissaq pillugu oqallinneq maannakkut unitsinneqassasoq?
- Maannakkut oqaluuserinissaanut piffissaasorinngilara. Nunap allap tiguarniarluta oqalunnerani nammineq aalajangiisinnaatitaanerput navianartorsiortissanngilarput.
- Kunngeqarfimmi maannakkut ataatsimoorpugut, ilutsinnilu oqaloqatigiissutigisartakkagut, aap, ilutsinni pissapput, taanna oqarpoq.
Free Association-imut qujaannartoq
Nunanut allanut ministerit pingasut præsidentillu tulliata Præsidentip Illorsuani ataatsimiinnerini suut oqaluuserineqssanersut suli ilisimaneqanngilaq.
Free Associationimilli isumaqatigiissut pillugu apeqqut oqaluuserisassani sammisassat ilagaat. Kalaallit Nunaat USA-mut aningaasaqarnikkut attuumassuteqarluni namminiilivittoq Trumpip tapersersoraa, Donald Trumpip Kalaallit Nunaannut immikkut aallartitaa Jeff Landry CNN-imut sapaatip-akunnerata siuliani oqarpoq.
Taamatuttaaq Kalaallit Nunaata Free Associationimik isumaqatigiissuteqarfigineqarnissaata neqeroorfigineqarnissaa Washingtonimi qullersaqarfiit akornanni maannakkut oqaluuserineqartoq, Amerikami tusarliisoq qaffasissumik inissisimaffilik kinaassutsiminik isertuussisoq Reutersimut ilisimatitsivoq. Berlingske taama allappoq.
Jens-Frederik Nielsenilli tamanna ammaffiginngilaa.
- Kalaallit Nunaat kalaallillu pisiarineqarsinnaanngillat. Nammineq aalajangiisinnaatitaaneq uagut nammineq pigaarput. Nunat allat tamanna sunnerniarsinnaanngilaat. Kalaallit Nunaat Free Associationimik piffissap ilaani isumaqatigiissuteqarusuppat tamanna Kalaallit Nunaata aalajangigassaraa. Qujaannarpugut, taanna oqarpoq.
Pissutsit qanorluunniit ineriartorsinnaanerat naalakkersuisut eqqarsaatigigaat, nangilluni oqarpoq.
- Sunaluunniit piareersimaffigissallugu akisussaaffigaarput. Ulloq unnuarlu sulivugut.
Sakkutuut amerlanerusut
Aamma upalungaarsimaneq naalakkersuisunit pingaartinneqartoq, Jens-Frederik Nielsen nangippoq.
Upalungaarsimaneq pillugu naalakkersuisut ulluni tulliuttuni paasissutissiiumaartut, taanna ilisimatitsivoq.
Aammattaaq nunami sakkutooqarnerunera sungiuttariaqarparput. Danskit sakkutuuisa nunanit allaneersunit aamma peqateqarlutik Kalaallit Nunaanni siunissami amerlanerulernissaat ataavartumillu najugaqarnissaat, danskit illersornissamut ministeriata Troels Lund Poulsenip marlunngormat oqaatigaa.
Ilaatigut Natop siunissami sungiusarneri amerlanerulissapput. Tamannalu pitsaasuusoq, Jens-Frederik Nielsen isumaqarpoq.
- Nato-p sungiusarnerinik amerlanerusunik peqataasoqarnissaa nuannaarutigissavarput. Nunarput illersorsinnaassagaanni nunarput ilisimasaqarfigineqartariaqarpoq.
Pissutsit allanngorartuartut pillugit innutaasut ernumassuteqarput. Innuttaasut qanoq eqqissisassavigit?
- Pissutsit ilungersunarput. Ullut tamaasa tamanna uppernarsineqartarpoq. Ataatsimoorneq toqqissisimatitsissaaq. Natomi, EU-mi nunanilu avannarlerni suleqatigut peqatigalugit ataatsimuussaagut.
Jens-Frederik Nielsenip oqarnera naapertorlugu silarsuarmi aaqqissuussaanerup tunngaviusumik najoqqutassiaasa atorunnaarsinneqarnissaannut pissutsit aarlerinarsiartornissaannut ilimasunnginnissaq pingaaruteqarpoq.
Tunngaviusumimmi najoqqutassiat ataqqineqanngippata Kalaallit Nunaanni aamma nunarsuarmi inuiaqatigiinni ullumikkutut ittuni ajornartorsiuterujussuussasoq, taanna oqarpoq.
- Ilitsinnut tatiginninneq aamma nunat tamalaat akornanni inatsisinik najoqqutassianillu ataqqinnittunut, nunarsuarmi eqqissinermik ukiorpassuarni qulakkeerinnittuusunut, atassuteqarnerput toqqissisimassutigissavarput, Jens-Frederik Nielsen naggasiivoq.
