- Kingumut qiviaraanni alianartorpassuaqarlunilu kamassimanerpassuaqarpoq. Tamanna Naalakkersuisuni aamma misigaarput.

Naalakkersuisut siulittaasuat, Jens-Frederik Nielsen (D) taama oqarpoq. Taassuma inatsisit atuutsinneqarnerannut naalakkersuisoq, Mariane Paviasen Jensen (IA) peqatigalugu tusagassiortunik tallimanngornermi katersortitsivoq.

Taakku nalunaarusiat nutaat marluk spiralilersuisoqarnerani inuit pisinnaatitaaffiinut inatsiseqarnermullu tunngasunik misissuiffiusut saqqummersinneqaqqammerluinnartut oqaluttuaraat.

- Ullumikkut ulloq tamanna utaqqisimagipput qularutissaanngilaq. Ulloq aamma oqimaappoq, tamatsinnummi attuivoq, Mariane Paviasen Jensen oqarpoq.

Naalakkersuisut nalunaarusiaminngaanniit sisamanik piumasaqaateqarput. Danmarkilu suleqatigalugu saammaasseqatigiinnermut isumalioqatigiissitaq taakku ilagaat.

Inuiannik nungusaaneq pillugu apeqqut

Nalunaarusiat marluk 2024-mi aggustimi suliaralugit aallartinneqarput, immikkut ilisimasallillu suliarineqarata nalaani isumaqatigiinngissuteqalerpoq.

Taamaammat nalunaarusiaq ataaseq eqqartuussissuserisumit Jonas Christoffersenimit aamma tarnip pissusia pillugu ilisimatusartumit, Kommune Qeqertalimmilu tarnip pissusianik ilisimasallit pisortarisimasaannit Jensine Nedergaardimit nalunaarusiarineqarpoq, nalunaarusiap aappaa eqqartuussissuserisumit Dalee Sambo Doroughimit aamma inatsisilerituumit Miriam Cullenimit nalunaarusiarineqarluni.

Nalunaarusiami siullertut taaneqartumi Danmarkip tungaaniit inuiannik nungusaasoqarsimanngitsoq isumaqarput, nalunaarusiap aappaani inuiannik nungusaaneq “inerniliissutaasinnaasutut” oqaatigineqarpoq.

Naalakkersuisut inuiannik nungusaasoqarsimasinnaaneranik nalunaarusiamut taamaallaat sammerusuppaat, pissutigalugu aappaa ilisimatuussutsikkut periutsimik eqqortumik peer-reviewimik taaneqartartumik atuisimanngimmat, tassa immikkut ilisimasallit allat nalunaarusiamik nalilersuisimanngimmata. 

Naalakkersuisut spiralilersuinermut tunngatillugu inuannik nungusaasoqarsimanersoq pillugu apeqqut aamma toqqaannanngitsumik akissuteqarfigaat.

- Politikeritut ataasiakkaatut isummatsinnik soorunami oqaaseqarsinnaavugut, kisianni inuit nalunaarusianik atugaqarnissaannik innersuussuteqarfigerusuppakka Mariane Paviasen Jensen oqarpoq:

- Naalakkersuisut sinnerlugit inuiannik nungusaasoqarsimasoq oqaatigisinnaanngilara. Tamanna suliap ingerlateqqinnerani oqallisigisinnaavarput.

Danmarkilli kalaallinik arnanik 1960-ikkunnit 1992-imut akuersissuteqanngitsunik spiralilersuinerani Danmarkip Kalaallit Nunaannut pinerluuteqarsimanera atatillugu erseqqissumik akissuteqarput.

- Maani najugaqartugut tamatta akuerineqarsinnaanngitsumik suliaqartoqarsimanera allaganngorlugu takusinnaalerparput. Pissutsit timikkut ikiliiginnaratik tarnikkulli aamma ikiliinerupput, Mariane Paviasen Jensen spiralilersuineq nalunaarusiarlu nutaaq pillugit oqarpoq.

Saammaasseqatigiinnissamut isumalioqatigiissitaq

Nunarput 2014-imi saammaasseqatigiinnissamut isumalioqatigiissitaliorpoq, taassumalu nunatta Danmarkillu akornanni oqaluttuarisaanermik ukkataqarpoq. 

Taamani ministeriunerup, Helle Thorning-Schmidtip (Socialdemokratiet) danskit tungaaniiit saammaateqatigiinnissamut isumalioqatigiissitaq peqataaffigineqarnissaa itigartitsissutigaa.

Jens-Frederik Nielsenip Danmarkip Kalaallit Nunaannut saammaateqatigiinnissamik suliaqarneq peqataaffigisariaqaraa tusagassiortunik tallimanngornermi katersortitsinermi oqaatigaa:

- Inuiaqatigiinnut iluaqutissatut saammaasseqatigiinnissamut isumalioqatigiissitaliorusuppugut. Taamaattumik naalakkersuisut danskit naalakkersuisui tamanna pillugu suleqatisererusuppaat, Jens Frederik Nielsen oqarpoq:

- Saammaasseqatigiinnissamut isumalioqatigiissitaq pisuutitsiniassanngilaq saammaasseqatigiinniarnerli anguniarlugu piviusut paasiniarneqassapput. 

Naalakkersuisut saammaateqatigiinnissamut isumalioqatigiissitap saniatigut danskit naalagaaffiata suliat aalajangersimasut isumagissagaat aamma piumasaqaatiginiarpaat:

- Inuit piffissami sivisuallaarujussuartumi utaqqipput, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq, taassumalu inatsisitigut ataataqanngitsut meeravissianngortinneqarsimasullu ilaatigut oqaatigai.

Danmark akisussaaffimmik tigusisariaqartoq

Mariane Paviasen Jens Frederik Nielsenilu marluullutik Danmarkip akisussaaqataasariaqarnera mamisaaqataasariaqarneralu siunnersuutigaat. 

- Inuttut iliuuseqarfigineqarsimanigut akuerineqarsinnaanngitsut alianartullu amerlasoorujussuusoraagut, mamisarnissamillu suliaqarnissap suleqatigiissutiginissaa avaqqussinnaanngilarput Mariane Paviasen Jensen oqarpoq:

- Inuiaqatigiittut ikilerneqangaatsiarsimavugut.

Jens-Frederik Nielsenip danskit naalagaaffiata assigiinngitsut pitsaanerusumik suleqatigiinnissamut aqqutissiuussisut iliuuserisai aamma oqaatigai.

Taassuma ministeriunerup, Mette Frederiksenip (Socialdemokratiet) spiralilersuinermut atatillugu siorna utoqqatsissuteqarnera aamma Folketingimi taarsiissuteqarnissamut inatsit sisamanngormat akuerineqartoq ilaatigut oqaatigai.

- Danskit tungaanniit kajumissuseqartoqarnissaa naatsorsuutigaara, Jens-Frederik Nielsen oqarpoq:

- Danskit naalakkersuisorisimasaat matoqqangaatsiarnikuupput, kisianni maannakkut siumut ingerlasinnaassallutalu kajumissuseqartoqarnissaa neriuutigaara.