Kalaallit Nunaanni Tivolimi pinnersaasianit nipilersornermut: - Kulturitsinnik siammarterineruvoq

Inuit tusindilikkaat Tivolimi ileqqoq malillugu kulturikkut aaqqissuussinermut Kalaallit Nunaat Tivolimut aggustip aallaqqaataanni aappaannilu peqataajartorput.

Aaqqissuussinermi kalaallit eqqumiitsuliortut naapinneqarsinnaapput nunarput pillugu saqqummiinerit tusarneqarsinnaapput minnerunngitsumillu ilaquttanik, ikinngutinik ilisarisimasanillu naapitsisoqarsinnaalluni.

Kalaallilli eqqumiitsuliortut ilusilersuisullu suliaminnik Kalaallit Nunaat Tivolimi saqqummiinissaminnut, alakkarterisunik naapitsinissaminnut kalaallillu eqqumiitsuliaannik kulturiannillu assigiinngitsunik takutitsinissaminnut aamma periarfissaqarput.

Tamanna kalaallit nioqquteqarfiisa ilaanni pinnersaasiortup Nadja Arnaaraq Kreutzmannip nioqquteqarfigisaani ornigarneqarluartumi ilaatigut malugineqarsinnaavoq.

- Nunatta kulturittalu qanoq ittuunerata takutinnissaa uannut pingaarnerpaavoq. Ammit sapanngallu attuumassuteqartinneqartarnerat sungiusimavarput, kisianni nioqqutissiatsinnik aamma nutarterisinnaavugut, Nadja Arnaaraq Kreutzmann oqarpoq.

Taanna qulingiluaannarnik ukioqarluni sølvimik aatsitsillunilu pinnersaasiortalerpoq, taassumalu kuultiusunik saffiortutut 2022-mi naammassivoq. Taassuma kulturitoqaq ullumikkut isumassarsiorfigingaatsiarpaa.

- Kulturitsinnik aallaaveqartumik pinnersaasiortarpunga, kisianni atortut nutaat nuannarineqartullu nutaanerpaat malillugit aamma pilersitaasarput. Kulturitsinnik ilisimasaqaraanni pinnersaatit sunut assersuutaanersut isumassarsiorfiunersulluunniit takuneqarsinnaavoq.

- Tamanna kulturitsinnik siammarterinertut isigaara, taanna oqarpoq.

Danskit tusagassiorfiini takussaanngitsoq

Nadja Arnaaraq Kreutzmann Kalaallit Nunaat Tivolimi meeraallunili peqataasalerpoq. Taassuma aliikkusiartarfik illooqqani ungasissumi najugaqartut peqatigalugit nuannisarfigisarlugu eqqaamasaqarfigilluarpaa.

Aaqqissuussisarneq ukioq manna ukiunik 50-inngortorsiorpoq, taamaammat nalliuttorsiorneq annertuneruvoq.

Nuummi atuaqatigiit Danmarkimi ilinniartussat Tivolimi aggustip aallaqqaataanni naapinniarlutik isumaqatigiinneranni Kalaallit Nunaat Tivolimi 1976-imi aallartippoq.

Eqimattat suliniuteqartut aaqqissuussinermik ullumikkut ilisimasatsinnik peqatigiiffik Grønland i Tivoli 2001-imi pilersikkamikku aliikkusiartarfimmilu kalaallit kulturiannik qitiutitsisalermata ileqqoq aallartippoq.

Aaqqissuussineq tamatuma kingunerani kalaallit kulturiannik nunatta avataani nalliuttorsiutiginnittarnermi anginerpaanngorpoq. Eqqumiitsuliortut ilusilersuisullu takusaasunik siammasissunik naapitsinissamut periarfissaqalerlutillu nunatta assigiinngisitaarneranik takutitsisinnaalerput.

Nadja Arnaaraq Kreutzmannip nunarput pillugu isummat pigiliutiinnakkat qimallugit danskit tusagassiorfiini ukiorpassuarni saqqummiunneqartuartut qimannissaat pingaartippaa.

- Inuiaat ukiorpassuarni takussaanngitsutut inissisimavugut, taamaammat isummanik pigiliussiinnartoqarsimalluni. Danskit tusagassiorfiinimi takussaasimanngilagut. Kalaallit Nunaanni Danmark pillugu sunik tamanik ilisimasaqarpugut, Danmarkimili Kalaallit Nunaat pillugu ilisimasaqartoqannginngajappoq.

- Kalaallit Nunaat pillugu danskit tusagassiorfiini nutaarsiassat ajornerpaat imaluunniit pinngortitap kusanartup assigi taamaallaat saqqummiunneqartarput. Inuunerineqartorlu sammineqarpallaartarani.

Taamaammat kikkuunitta, qanoq iliorsinnaanitta maani aaqqissuussinermi takussutisseeqataasinnaanerput nuannertorujussuuvoq, taanna oqarpoq.

Eqqumiitsuliornermik kulturimillu saqqummersitsivik

Nipilersortartut tusaamaneqartut arlallit nalliuttorsiornermut atatillugu Plænenimi sapaammi unnukkut tusarnaartitsipput. Naalakkersuisut siulittaasuat, Jens-Frederik Nielsen (D) aamma ministeriuneq Mette Frederiksen (Socialdemokratit) tusarnaartunut ilaapput.

Eqqumiitsuliortut ilaat tassaavoq nipilersortartoq isiginnaartitsisartorlu, Miké Thomsen taassuma nalliuttorsiornermi tusarnaartitsineq ammarpaa.

- Tusarnaartitsiverujussuarmi tusarnaartitsisinnaalluni soorunami nuannerpoq, erinarsortartoq Tivolimi siullerpaamik 2013-imi tusarnaartitsisoq oqarpoq.

- Aamma sineriammit assigiinngitsorpassuarneersunut tusarnaartitsineq aamma nuannerpoq, taanna oqarpoq.

Eqqumiitsuliortut tusarnaartunut nuannaartunut minutsini 15-ini tusarnaartitsinissamut periarfissaqarput. Miké Thomsenilli nipilersukkat oqariartuutaannik saqqummiinissamut periarfissaqarnerusoqartariaqarsoraa.

Miké Thomsenip Kalaallit Nunaat Tivolimi nalliuttorsiornermi tusarnaartitsineq ammarpaa. Assi © : KNR/Ann-Sophie Greve Møller

Taanna Ilulissani danskit oqaasiisa oqaluttuarisaaneratalu atuarfimmi ilinniagassanut ilaanerani peroriartorpoq. Taassumali Danmarkimi nunarput pillugu ilisimasaqartoqarpiannginnera maluginiarsimavaa.

Miké Thomsenip oqarnera naapertorlugu danskit innuttaasut nunatsinnut tunngatillugu suli ilisimasaqarpallaanngillat.

- Kinaassutsitsinnik takutitsinissamut periarfissatsialaavoq. Tamanna Danmarkimut – inuuffigisatsinnut tunngatillugu oqaaseqassappata iluaqutaassaaq – tassa inunnik tassani najugaqartunik paasinninnissaat.

- Imminut paaseqatigiinnermik pilersitsinissamut periarfissiivoq, Miké Thomsen oqarpoq.

Soqutiginnittoqarneruleriartornera nutaanik periarfissiisoq

Nadja Arnaaraq Kreutzmannip nunatsinnik soqutiginninneq ukiuni kingullerni annertunerulersimanerarpaa.

Amerikamiut præsidentiata Donald Trumpip nunatsinnik tiguaanissaminik kissaateqarnerata malitsigisaanik nunani tamalaani tusagassiorfiit nunarput pillugu nutaamik soqutiginnilerput, ulluinnarnilu inuuneq pillugu oqaluttuat nutaat isigineqalerlutik.

Soqutiginnittoqarnerulerneralu taassuma nioqquteqarfianukartut akornanni aamma malugineqarsinnaavoq.

- Nunatsinni ulluinnarni inuuneq taama sammineqartigisimanngisaannarpoq. Tamanna pisiniartuni aamma malugisinnaavara. Nunarput pillugu ukiut marluk matuma siorna ilisimasaminnit ilisimasaqarnerungaatsiarput, taanna oqarpoq.

Taassuma soqutiginnittoqarneruleriartornera kulturikkut aamma sunniuteqarsinnaassasoq neriuutigaa, kalaallit filmiliortartut, ilusilersuisartut nipilersortartullu taama ilillutik danskit saqqummersitsivianni aamma inissaqalissallutik.

Miké Thomsen aamma taama neriuuteqarpoq.

- Inuit kulturiat uummaarisseqqippoq. Inuit tivanissamik uaajeernissamillu soqutiginninnerulerput. Eqqumiitsuliortarnivut assigiinngisitaarnerulerput, kisianni kulturitsinnik aallaaveqartumik kitaanilu poppimik nipilersortarnermi akuleriitsitsisoqarnerusinnaavoq.

- Nunarsuarmi innuttaasut amerlanerusut angusinnaassagivut tigulluarneqarnerussasugullu kissaatigaara, taanna oqarpoq.