Emiliap kalaallinit kingoqqisuunini isertuunnikuuaa - maanna tulluusimaarutigaa

Emilia Sølvsten 26-nik ukioqarluni Maniitsumeerngaarpoq – angummi inunngorfiani – mikisuugallarami illoqarfik sioraasanit sanaajusorisamini, Danmarkimimi ’Sukkertoppen’-imik taaneqartarmat.

Maniitsorli nuna kusanartuinnaanngilaq. Ukiorluttarpoq maniitsuullunilu, portusuunik qaqqaqarluni itisuunillu kangerloqarluni.

Ukiorpassuit tikinniarnikuullugu maanna tassaniippoq, timiminilu oqimaatsut qanoq qasukkariartornerat malugaa. Pinngortitamik angutaata piumanngikkaluarluni qimassimasaanik ukiorpassuarnilu avinngarusimasutut misigiffigisaminik avatangiiseqarluni.

Emilia Sølvstenip oqaluttuassartaa ungasissutsit pillugit oqaluttuaavoq – Danmarkip nunattalu akornanni nunat ungasissusaatigut, oqaatsitigut misigissutsitigullu. Oqaluttuarlu taanna amerlasuunut oqaluttuarisarpaa.

Taanna kalaallit inuusuttut amerliartuinnartut, kinaassusitoqqaminnik ujartuilersimasut, ilagaat. Kulturikkut sorlaminnik nassaaqqikkusuttut nukittorsaaqqikkusuttullu. Nunasiaanerup oqaluttuarisaaneranut kinguaariit arlallit atassuteqarsimanerannik namminnerlu tamatumani inissisimaffimminnik isumaqatigiinniaqqikkusuttut.

Kanngusunneq, nipangersimaneq meeraanermillu isertuussineq

Emilia Sølvstenip arni qallunaajusoq Danmarkimi peroriartorfigaa. Pingasunik qaammateqartoq angutaa kalaaliusoq imminut toquppoq. Kingorna aamma anini kalaaliusoq imminut toqunneratigut annaavaa.

Taamaattumik ukiorpassuarni kalaallinit kingoqqisuunini kanngusuutigalugulu, aliasuutigalugulu nipaarsaaruppaa.

- Ukiorpassuarni kalaaliuninnik kanngusuutiginningaarsimaninnik nassueruteqarnissaq annernarnerpaavoq. 

- Atuarfimmi ataataga pillugu qanoq pisoqarsimanersoq oqaluttuaraangama, kalaallit oqaluttuassartaattut oqaatigineqartarpoq. Imigassamik atornerluineq, kalaaleq alla imminut toquttoq ilaqutariinnilu ajornartorsiutit tamaasa pillugit.

Taamaattumik Emilia Sølvstenip meeraallunili kalaallinit kingoqqisuunerminik isertuussineq ilikkapallappaa. Ukiorpassuarni amimi nutsamilu qaamasut tunuanni toqqorterpoq. Aammali qallunaatut kinaassutsimini eqqissineq ajulerpoq.

Taamaattumik inuussuttuaraanini tamaat angalavoq, suminngaanneerfiginngisaminilu najugaqaqattaarluni.

18-inik ukioqarluni Parisimut nuuppoq kingornalu Berlinimut nuulluni, tassanilu qitittartutut qitinnermillu ilitsersuisutut ilinniarpoq.

Kingorna Oslomi Amsterdamimilu najugaqarpoq, eqqumiitsuliortutullu ilinniarluni.

- Inuusuttuaraallunga kamajasaqaanga. Kamassaqangaarnera malugisarpara. Isumaqarpungalu qallunaat ilaannikkut kamak aamma aqukkuminaatsitat inussiarnisaanngitsut naleqqutinngitsullu annilaangagisaraat. Taamaattumik nalunngilara Danmarkimiunngitsoq qamuuna akerleriissutigisannik paasinnissinnaallunga. Ilaquttannullu tunngassuteqartut paasinarsinikuuvoq.

Angumminut ungasissuseq nunatsinnut ungasissusinngormat

Emilia Sølvstenip kalaaliunermi oqaluttuarisaaneranut kingoqqisuunerminullu angunni iserfissatut isigaa.

Nalunngilaa piniartukkormiuusoq, tuttunniartartuusut inussaminnillu nerisartut.

Taanna Emilia Sølvstenip aataava qallunaaq illussanik titartaasartutut nunatsinnut suliartorami arnamut kalaallimut, aanaavanut, asannilermat pinngorpoq. Aanaavami naartulerpoq, aataavali Danmarkimut angerlaqqippoq. 

Kingorna aanaata malippaa ujartorlugulu. Danmarkimili erneralu susassarerusunngilai. Nuliaqareerlunilumi meeraqareerpoq. Naallu nammineq meerarigaluaraa, suli uersagaavoq – kalaaliaraallunilu – meeraq perorsarsimarpalunngitsoq, taanna oqaluttuarpoq.   

Taamaattumik angutaa naqqup-iluani qimmit akornanni assani tunummoorlugit pinngitsaalisaalluni nerisitaasarpoq. 

Nalunaaquttap-akunnerini arlalinni kamippaqarani silamiitsitaasinnaasarpoq.

Aanakkuni toqummata ilisaanermut peqataatinneqarumanngilaq. Taarsiullugu qaqqamukarpoq, ungasissumit ilisaaneri isigisinnaallugit.

Angunni kalaaliunini qallunaajuninilu pillugit avissaartuussut pissutigalugu 36-nik ukioqarluni imminut toqussimasoq oqaluttuarpoq. Sumiiffimmut sumulluunniit attuumassuteqanngitsutut naammaginanngitsutullu misiginini pillugu.

'Nanoq ataatavit nakussassaatigisarpaa', Emilia Sølvstenip arnaa ilaanni oqaluttuarnikuuvoq. Taamaattumik angummi inunngorfianut Maniitsumut aallarnissani sioqqullugu atsaminit Sikamit saanermit nannumik aarnuamik tunineqarpoq. Angalanini tamaat atorpaa. Assi © : Victoria Julie Schou / KNR

Avissaartuunneq taanna Emilia Sølvstenip inuunera tamaat atuuppoq. Tamannalu pissutigalugu ukiuni taama amerlatigisuni Danmarkimi najugaqarsimanngilaq. Silarsuarmi takornartatut inuuneq imminit takornartatut inuunermit ajornannginnerummat, taanna oqaluttuarpoq.

Allamiikkaluarlunili Emilia Sølvsten qimarratiginiaraluakkaminit qimarratiginnivissinnaanngilaq.

Berlinimi inissiamiilluni qatanngutini Mika toqusoq sianerfigineqarpoq.

Nalunngilaalu avissaartuunneq tamanna pissutigalugu aamma imminut toquttoq.

- Ataatama akerleriissutit pigisai amerlasuut aqqusaarpai. Mikap silarsuarmi inissisimaffini aamma inissikkuminaatsippaa. Aaqqissuussaanerni taakkorpassuarni qanoq iliussanerluni naluaa. Inuunermi ilorrisimaarneq misigisimagunanngilaa.

Emilia Sølvstenip angutaata aniatalu toqunerat nunatsinneersuuneranut avissaartinneqarsinnaanngitsumik atalluinnarput. Anniaat avissaartinneqarsinnaanngitsoq.

- Ataataga nunatsinneerpoq imminullu toqunnikuulluni. Aamma aniga. Anniaammi tamatumani misigissutsitigut avissaartitsinissaq ajornarpoq. Taamaattumik ataatannut tunngasut tamaasa, aamma Kalaallit Nunaannut attaveqarnera, mattullugit ajornannginneruvoq.

Aliasunneq kingornussanngoraangat

Kalaallit ilaqutariit oqaluttuarisaaneranni amerlasuuni imminut toqunneq nipangiusimaneqartarpoq. Naallu tamanna ilaatigut pissutigalugu Emilia Sølvsten kalaallinit kingoqqisuunerminut ungasillisimagaluartoq, aamma tamanna atassuteqalersitsivoq. 

Angummi kinaassutsiminik, qallunaajunerminik kalaaliunerminillu akiuunnera kulturikkut akerleriinnermit ilusilersorneqartoq, taanna oqaluttuarpoq. Ilaquttaminit kalaallinit, 'qallunaajuallaalermat' killuussisutut isiginnittunit, aamma ilaquttaminit qallunaanit, kalaaliummat qangarnisarpaluttutut isiginnittunit.

Avissaartuunnerit naqisimaneqarnerillu taakku misigisaasa malersortuarpaat. Emilia Løvstenimut angummi imminut toqunnera nunasiaatilinnit naqisimaneqarnermit kinguniuvoq. Naqisimaneqarneq aliasunnerlu nammineq aamma taakku malugisarpai. 

- Imminut toqunneq oqaluttuaq nammineq - qatanngutiga ataatagalu aqqutigalugit - nassatarisara, ikermut ataatsimoorussamut annerusumut ilaavoq. Aanni pigaara. Nunasiaataanerup annernartui misigisarpakka, tamannalu pissutigalugu Inuttut misigivunga.

Ikeq ataatsimoorussaq Emilia Sølvstenip nassuiaatigisaa, kalaallit amerlasuut – pingaartumik inuusuttut – akiortariaqagaannut annertunerungaartunut ersiutaavoq. Kinguaariinnimi arlalinni ilaqutariit ilisarnaatigisaat oqaluttuarisaanermut inuiaqatigiinnullu tunngatillugu piviusunut annerusunut ilaapput.

Ukiuni qulikkuutaani nunarsuarmi imminut toquttunit nunatsinniittut amerlanerpaat ilagaat. Kisitsisillu taakkua kinaassutsimik annaasaqarnermik, misigissutsikkut anniaatinik kulturikkullu avissaartuunnermik tunuliaqutaqartut, misissuinerup takutippaa. Pingaartumillu angutit inuusuttut, soorlu Emilia Sølvstenip angutaa anialu, imminut toqunniarlutik aalajangertarput.

- Misigisimanngikkukku qanoq annernartigisinnaanera paasisinnaassagunanngilat. Tamaattumik Kalaallit Nunaanni peroriartorsimanngikkaluarlunga akiugassat suunersut nalunngilakka.

Maniitsumukarnissamut qanillattorneq

Emilia Sølvstenip aliasunneq eqqumiitsuliamini atortaleramiuk ilaquttanilu kalaallit attaveqarfigeqqileramigit, aatsaat allanngortoqalerpoq.

Suminngaanneerfini kanngusuutigiunnaarlugu allamik misigisaqalerpoq: tulluusimaarneq nutaaq.

- Atassuteqarnikka aqqutigalugit Kalaallit Nunaannut attaveqarnera annertusiartulerpoq. Tassanngaannaq takkutinngilaq. Atassuteqarnerup pilerseqqinnissaa ineriartorteqqinnissaalu uannut pingaaruteqarnerpaavoq - tassanimi kinaassuseq tunngavilerneqartarpoq.

Eqqumiitsuliornermigut siornatigut nipangersimaneq anniarnerlu kisiisa pineqarsimasut oqaatigisinnaanngorpai. Oqaasinngortalerlugillu timitalertalerpai - Kalaallit Nunaallu, sumiiffittuinnaanngitsoq, imminerminulli ilaasutut, isigilerpaa.

- Inuuvunga. Nagguiga kinaassutsinnut ilaavoq. Malugisarparalu tarniga silarsuarmullu isiginnittaasera ilaquttama kalaallit silarsuarmut isiginnittaasiannut assingusartut.

Eqqumiitsuliortutut Emilia Sølvstenip suliani aqqutigalugit kalaallisut qallunaatullu imminerminut inissaqartitsisumik pilersitsisimavoq. Taanna isiginnaagassiami ’Jeg, Inuk – Jeg, et menneske’-mi peqataavoq, aappaagulu Nuummi Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivimmi sulissaaq. Assi © : Victoria Julie Schou / KNR

Emilia Sølvsten 26-nik ukioqarluni siullermeerluni Kalaallit Nunaannut tikeraarnissaminut piareerpoq. Maniitsumukarpoq angummi kuisiffia aataqqiikkumilu ilerri takuniarlugit. Maannalu atsaata qilaatersornermik ilinniartillugulu qimussertinniarpaa.

Kiisami sorlaqarfini ukiorpassuarni qimarratigisimasani unneqqarilluni naapissinnaalerpai.

- Eqqumiitsuliornermi siunertara taassumunnga tunngasimasoq paasilernikuuara. Soorlu tassa katsorsarluni. Isertugarisimasanik tamanik inissaqartitseriaaseq - imalu erseqqissarsinnaatigalugit allaat uanga allallu ilisarsisinnaalluta. Tassuunakkullu aamma paquminarunnaarsaasoqarluni.

Sumiiffik nunatta Danmarkillu naapiffigisinnaasaat

Ullumikkut isiginnaagassiami Jeg, Inuk – Jeg, et menneske-mi (Uanga Inuk, uanga inuk, aaqq.), Danmarkimi inuusuttut kalaallinit nagguillit namminneq oqaluttuaminnik oqaluttuarfigisaanni, Emilia Sølvsten peqataavoq. 2026-milu Nuummi najugaqalissaaq Nuummilu Eqqumiitsulianik Saqqummersitsivimmut attuumassuteqassalluni – tamatumuuna nunami ukiorpassuarni ungasinniarsimasami qeqqinnaani.

Eqqumiitsuliorneq aqqutigalugu siornatigut oqaasinngorsinnaanngisani tamaasa oqaatigisinnaalerpai – silarsuillu marluk akornanni inissisimaffini misissorsinnaalerlugu. Nammineq oqaluttuassaanut tunngaannanngilaq. Aammattaaq Danmarkip Kalaallit Nunaatalu kinguaariinni arlalinni qanoq attaveqatigiissimanerat – sulilu attaveqatigiinnerat – pineqarpoq.

- Ataataga ilaquttamini qallunaani timmissatut timmiaatip inaaniittutut misigisimalluni oqarnikuusimavoq. Isumagineqarsimavoq. Nerisinneqarlunilu paaqqutarineqarsimavoq. Kinaassutsiminilli takutitsinissaminut kiffaanngissuseqarnikuusimanngisaannarpoq.

Emilia Sølvstenip assersuusiaq tamanna Kalaallit Nunaata Danmarkillu ataqatigiinnerannut tulluarsorilluinnarpaa. Ataqatigiinneq tamanna isumassuisutut saqqummiunneqakkajuttoq - piviusumilli killilersuisinnaasoq.

- Isumaqarpunga Danmarkip Kalaallit Nunaatalu attaveqatigiinnerat suli sivisuumik paasiniagassaasoq.

- Misigisamali sunniuteqarluarnerpaartaat tassaavoq misigissutsit misilittakkallu atorlugit oqaluttuaraanni inuit akerlilersuisannginnerat. Ammasumik naapittarpaannga.

Taamaattuminguna nammineq oqaluttuassartani oqaluttuariniarlugu aalajangiusimalluinnaraa. Imaanngitsoq Kalaallit Nunaata siunissami qanoq isikkoqarnissaa akissutissarsinikuugamiuk. Kalaaliusutummi tulluusimaarutiginninneq qanoq paasisariaqarami, oqallorissaarluni aperivoq. Assigiinngitsorpassuartigummi taamaattoqarsinnaassaaq.

- Kalaallit Nunaat Danmarkimut ilaava – imaluunniit Danmark Kalaallit Nunaannut ilaava? Ilissi pillusi suut tamaasa ilisimavavut. Ilissili uagut pilluta ilisimasaqanngilasi.

Ukunanngali aallartittoq Emilia Sølvsten isumaqarpoq: Oqaasinnguinernit, misilittakkanit oqaluttuanillu.

Taamaalillunimi kalaallit qallunaallu naapiffigisinnaasaannik pilersitsivoq, ullumikkullu Inuunini naammattumilluunniit Inuunnginnini utoqqatsissutigisariaqassanngilai.