Naligiinnginneq: Arnat kalaallit aningaasarsiakinnerupput. Angutit danskit aningaasarsiakkaajunerpaapput. Nassuiaataa aajuna
Naqqiissut nalunaaqutaq 14.00: Allaaserisami siuliani arnat kalaallit Asiamiunit inuussutissarsiutigalugu isertitaat siorna appasinnerulaartut allaqqavoq. Kisitsisilli eqqortunut aaqqinneqarput, arnallu kalaallit angutit isertitaannut sanilliullugit siorna aamma assigiinngissuteqarnerpaasut.
Nunatsinni angutit arnallu aningaasarsiaasa nikangassutaat KNR-imit kingullertigut sammineqarput.
Naatsorsueqqissaartarfik naapertorlugu angutit isertitaat arnat isertitaallu agguaqatigiissikkaanni, angutit 20 procentinik amerlanerusunik isertitaqarput. Kommunit killeqarfii, ukioqatigiiaat ilinniakkallu qaffasissusaat akimorlugit tamanna atuuppoq.
Akissarsiat kisitsisinngorlugit nikingassutaat sukumiisumik misissoraanni, arnat kalaallit angutinut danskinut - angutinullu nunanit avannarlerneersunut naleqqiullugit isertitakinnerpaajusut paasinarsivoq. Angutini eqimattakkaartuni taakku aningaasarsiakkaanerpaajupput.
Aammattaaq nunatsinni arnat akornanni, danskit arnartai agguaqatigiissillugu aningaasarsiornerpaajupput.
Kisitsisit naatsorsueqqissaartarfimmeersut naapertorlugit arnat kalallit aningaasarsiaat angutit danskit nalinginnaasumik inuussutissarsiutigalugu sulinerminni 2024-mi isertitarisimasaanut naleqqiullugit, agguaqatigiissillugu 62,5 procentimik 2024-mi ikinnerupput.
Arnat danskit aningaasarsiaat assersuutigigaanni, taakku angutinit danskinit 30 procentinik ukioq taanna aningaasarsiakinnerupput.
Arnat kalaallit agguaqatigiissillugu inuussutissarsiutigalugu isertitaat appasinnerpaamiipput.
Sooq taama inissisimasoqarnera nassuiarumallugu, arnat angutillu eqimattakkaani assigiinngitsuneersut pissutsimikkut assigiinngissutaat misissortariaqarpagut.
Tamanna Marie-Kathrine Poppelip, Ilisimatusarfimmi ilisimatuup, Kalaallit Nunaanni Issittumilu naligiinnginneq pillugu ilaatigut suliaqarsimasup, erseqqissarpaa.
- Arnat nunatsinni inunngorsimasut nunatsinni inunngorsimanngitsunut sanilliukkaanni, nunatsinni inunngorsimanngitsut arlaqanngitsut nunaqarfinni najugaqartut takuneqarsinnaavoq, taanna oqarpoq.
Aammattaaq arnat kalallit, arnat amerlanerit assigalugit, aningaasarsiakiffiusuni suliffittaakkajupput – agguaqatigiissillugu qaffasissumik ilinniagaqaraluarlutik.
- Imaanngilarli arnat kalaallit akissarsiarissaarnerusut, suliffeqarfinnimi angutit arnallu aamma assigiinngilluinnarput, taanna oqarpoq.
Nunatsinni qallunaat angutitaat qanoq inissisimanerat saqqummiutissagaanni, taakku nalinginnaasumik illoqarfinni najugaqartarput, qaffasissumik ilinniagaqarput sanaartornermilu, allaffissornermi teknikkikkullu suliaqartuullutik.
- Inuttullu inissisimaffiat qiviassagaanni, arlalitsigut inuusuttuupput aappaqanngitsut, sivikitsumik nunatsinniittartut meeraqanngitsuukkajullutillu, Marie-Kathrine Poppel oqarpoq.
Nunanit allanit qaffasissumik ilinniagalinnik atorfinitsitsineq
- Taavalu kalaallini arnani aningaasarsiakissutsimut ilisarnaatit amerlanerusut qiviarukkit, aningaasarsiatigut assigiinngissutsit annersaat qularnaatsumik siumussavat.
Ilisimatusarfimmi inuiaqatigiit pillugit immikkut ilisimatusarsimasoq soraarneq Birger Poppel taama oqarpoq.
Ilisimatusartut taakkua oqarneri naapertorlugit, arnat kalaallit angutillu qallunaat akornanni agguaqatigiissillugu isertitaasa assigiinnginnerujussuinik, nunatsinnilu ilinniagartuut amerlanerpaartai nunanit allanit tikisinneqartarnerinik pissuteqarpoq.
Arnat qallunaat nunatsinni sooq akissarsiarissaarnernut ilaanersut tamatuma aamma paasinarsisippaa.
Inuussutissarsiutitut agguaqatigiissillugu isertitaat takugaanni, arnat Danmarkimeersut arnat kalaallit akissarsiaasa marloriaatingajaanik 2024-mi aningaasarsiaqarput.
- Taakku (arnat danskit aaqq.) angutit danskit ilisarnaataasa ilaannik peqarput, Birger Poppel oqarpoq.
- Amerlanertigut ilinniagartuujupput atorfinnilu aningaasarsiaqarfiunerusuni atorfinittarlutik, taanna itisiliivoq.
Allanngoriartorusaarneq
Naak qallunaat kalaallillu agguaqatigiissillugu aningaasarsiaat aamma angutit arnallu aningaasarsiaat kisitsisit naapertorlugit suli assigiinngissuteqaraluartut, arriikkaluartumik siuariartortoqarpoq, Birger Poppelip Marie-Kathrine Poppelillu oqaatigaat.
- Angutit arnallu danskit eqimattakkaat eqqartukkagut, ukiut ingerlaneranni ikiliartuinnarput, Birger Poppel oqarpoq.
Nunatta 1979-imi namminersornerulernerata kingorna, ilinniartitaanerup tungaatigut pisoqangaatsiarneranik tamanna ilaatigut pissuteqarpoq.
- Imaanngilaq kalaallinik qaffasissumik ilinniagalinnik siornatigut peqanngitsoq, ilinniartitaanerli aatsaat taamanikkut pimoorullugu suliniutigineqartalerpoq, Marie-Kathrine Poppel oqarpoq.
Pisortat allaffiini, danskinik siornatigut sulisoqarnerusuni allanngortoqarnera nammineq maluginiarpaa:
- Kalaaliinnangajaasut ullumikkut takuneqarsinnaavoq. Taamaattumik siornatigornit allanngortoqarnera erseqqippoq, taanna oqarpoq.
Aamma angutit arnallu akissarsiaasa assigiinngissutaat arriitsumik allanngoriartuaarpoq.
- Arnat qaffasinnerusumik ilinniagaqartut amerliartuinnarput, Birger Poppel oqarpoq.
- Aamma arnat amerlanerusut pisortatut atorfeqartalerput. Tamannali aamma arriitsumik ingerlavoq, taanna naggasiivoq.
